<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Empowerment &#8211; Uljhan Suljhan</title>
	<atom:link href="https://uljhansuljhan.in/category/empowerment/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://uljhansuljhan.in</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Fri, 18 Sep 2026 02:27:12 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2024/12/cropped-logo-1-32x32.jpg</url>
	<title>Empowerment &#8211; Uljhan Suljhan</title>
	<link>https://uljhansuljhan.in</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>नसीहत</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/suggestion/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 18 Sep 2026 02:27:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=11154</guid>

					<description><![CDATA[ईश्वर को आखिरी उम्मीद नहीं, पहला भरोसा बनाइए आचार्य निखिल जी महाराज जब कहते हैं— “ईश्वर को आखिरी उम्मीद नहीं, अपितु पहला भरोसा बनायें।” तब उनकी वाणी में केवल धार्मिक&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>ईश्वर को आखिरी उम्मीद नहीं, पहला भरोसा बनाइए</h1>
<p>आचार्य निखिल जी महाराज जब कहते हैं—</p>
<p><em>“ईश्वर को आखिरी उम्मीद नहीं, अपितु पहला भरोसा बनायें।” </em></p>
<p>तब उनकी वाणी में केवल धार्मिक आस्था का आग्रह नहीं, बल्कि जीवन के प्रति एक गहरी आत्मिक दृष्टि दिखाई देती है। यह कथन मनुष्य को उस मानसिकता से बाहर निकालने का प्रयास है जिसमें वह अपनी सारी शक्तियाँ समाप्त हो जाने के बाद ईश्वर को याद करता है। गुरुजी का संकेत है कि ईश्वर केवल संकट के समय पुकारे जाने वाला नाम नहीं, बल्कि जीवन की प्रत्येक यात्रा में साथ चलने वाला विश्वास होना चाहिए।</p>
<p>उनकी मनःस्थिति को समझें तो ऐसा प्रतीत होता है कि वे मनुष्य की उस बेचैनी को अनुभव कर रहे हैं, जिसमें व्यक्ति पहले संसार के सभी दरवाजे खटखटाता है, अपनी बुद्धि, संबंधों, धन और सामर्थ्य पर निर्भर करता है और जब कहीं से सहायता नहीं मिलती, तब अंततः प्रभु की शरण में आता है। आचार्य निखिल इस क्रम को बदलने की बात करते हैं। वे कहते हैं कि ईश्वर को अंतिम विकल्प मत बनाओ; अपने जीवन की शुरुआत ही उस भरोसे से करो कि तुम्हारे प्रयासों के पीछे एक व्यापक शक्ति का संबल मौजूद है।</p>
<p>गुरुजी मानो कह रहे हों— “बंदे, जब सब कुछ तुम्हारे अनुसार हो रहा हो, तब भी प्रभु को याद रखो और जब कुछ भी तुम्हारे अनुसार न हो रहा हो, तब भी उसी पर विश्वास रखो। यदि सुख में ईश्वर तुम्हारा साथी है, तभी दुःख में उसकी शरण वास्तविक होगी। संकट आने के बाद विश्वास करना सरल हो सकता है, लेकिन बिना संकट के भी विश्वास बनाए रखना ही सच्ची श्रद्धा है।”</p>
<p>यहाँ ईश्वर पर भरोसा करने का अर्थ कर्म छोड़ देना नहीं है। आचार्य निखिल की दृष्टि में प्रभु पर विश्वास मनुष्य को निष्क्रिय नहीं, बल्कि अधिक साहसी बनाता है। जब व्यक्ति यह अनुभव करता है कि वह अकेला नहीं है, तब वह कठिन परिस्थितियों का सामना अधिक धैर्य से कर सकता है। वह अपने प्रयास करता है, निर्णय लेता है, गलतियों से सीखता है, लेकिन परिणाम को लेकर भीतर से पूरी तरह टूटता नहीं।</p>
<p>वे एक दृष्टांत सुनाते हैं। एक बालक अपने पिता के साथ नदी पार कर रहा था। नाव बीच धारा में पहुँची तो तेज लहरें उठने लगीं। बालक घबरा गया और पिता का हाथ कसकर पकड़ लिया। पिता ने कहा— “डर मत, मैं हूँ।” बालक ने पूछा— “लेकिन यदि नाव डूब गई तो?” पिता मुस्कुराए और बोले— “तुम्हारा काम मेरे साथ रहना और विश्वास रखना है; नाव चलाना मेरा काम है।”</p>
<p>गुरुजी समझाते हैं— “मनुष्य जीवन की नाव में बैठा है। उसे अपने हिस्से का प्रयास करना है, लेकिन हर लहर को अपने अकेले दम पर नियंत्रित करने की जिद नहीं करनी चाहिए। भरोसा भय को समाप्त नहीं करता, पर भय के बीच चलने की शक्ति अवश्य देता है।”</p>
<p>फिर वे एक और दृष्टांत देते हैं। एक किसान प्रतिवर्ष खेत में बीज बोता था। वह मिट्टी तैयार करता, पानी देता और पौधों की रक्षा करता। एक बार वर्षा देर से हुई तो वह बहुत चिंतित हो गया। उसने एक वृद्ध किसान से कहा— “मैंने अपना सब कुछ कर दिया, लेकिन अब परिणाम मेरे हाथ में नहीं है।”</p>
<p>वृद्ध ने कहा— “यही तो खेती का सत्य है। किसान का धर्म बीज बोना और खेत की देखभाल करना है; वर्षा का आना उसके अधिकार में नहीं। लेकिन यदि वह हर बार बीज बोने से पहले ही वर्षा की चिंता करने लगे, तो खेती कैसे होगी?”</p>
<p>आचार्य निखिल कहते हैं— “ईश्वर पर पहला भरोसा मनुष्य को इसी प्रकार कर्मशील बनाता है। वह भविष्य की अनिश्चितताओं से भयभीत होकर बैठता नहीं, बल्कि विश्वास के साथ अपना वर्तमान श्रेष्ठ बनाने में लग जाता है।”</p>
<p>उनकी इस वाणी में एक और महत्वपूर्ण भाव छिपा है— ईश्वर को केवल मांगने का माध्यम न बनाना। अक्सर मनुष्य प्रार्थना को इच्छाओं की सूची बना देता है। वह कहता है, “प्रभु, यह दे दो, वह बचा लो, यह काम करा दो।” लेकिन गुरुजी का संकेत इससे आगे जाने का है। वे चाहते हैं कि मनुष्य ईश्वर से केवल परिणाम न माँगे, बल्कि सही दिशा, विवेक, धैर्य और सद्बुद्धि भी माँगे।</p>
<p>वे मानो कहते हैं— “बंदे, ईश्वर को अपने आदेशों का पालन करने वाला मत समझो। उसे अपना मार्गदर्शक बनाओ। जब तुम किसी निर्णय के सामने खड़े हो, तब पहले अपने भीतर सत्य और विवेक की आवाज सुनो। जब कठिनाई आए, तब घबराकर गलत रास्ता मत चुनो। प्रभु पर भरोसा तुम्हें भीतर से स्थिर करेगा।”</p>
<p>इस कथन का सबसे सुंदर पक्ष यह है कि यह मनुष्य को आश्रित नहीं, बल्कि आंतरिक रूप से समर्थ बनाता है। ईश्वर को पहला भरोसा बनाने वाला व्यक्ति संसार से भागता नहीं, बल्कि संसार में रहते हुए भी अपनी शांति को केवल बाहरी परिस्थितियों के हवाले नहीं करता। वह जानता है कि संबंध बदल सकते हैं, परिस्थितियाँ बदल सकती हैं, योजनाएँ असफल हो सकती हैं, लेकिन विश्वास का आधार भीतर बना रह सकता है।</p>
<p>आचार्य निखिल जी महाराज की मनःस्थिति में यहाँ गहरा समर्पण और आत्मिक संतुलन दिखाई देता है। वे शायद यह कहना चाहते हैं कि मनुष्य की सबसे बड़ी समस्या संकट नहीं, बल्कि संकट के समय अकेले पड़ जाने का भय है। यदि जीवन की शुरुआत से ही ईश्वर को अपना भरोसा बना लिया जाए, तो कठिन समय में मनुष्य टूटने के बजाय भीतर से संभलना सीखता है।</p>
<p>अंततः गुरुजी की वाणी हमें यह स्मरण कराती है कि ईश्वर को केवल अंतिम क्षणों का सहारा बनाना पर्याप्त नहीं। जीवन के प्रत्येक निर्णय, प्रत्येक प्रयास और प्रत्येक अनिश्चितता में उस परम शक्ति के प्रति विश्वास बनाए रखना ही सच्ची आध्यात्मिक यात्रा है।</p>
<p>वे मानो अंत में कहते हैं— “बंदे, प्रभु को तब मत पुकारो जब दुनिया तुम्हें छोड़ दे; उसे तब भी याद रखो जब दुनिया तुम्हारे साथ खड़ी हो। संकट में मिली श्रद्धा तुम्हें संभाल सकती है, लेकिन जीवन भर का भरोसा तुम्हें बदल सकता है। अपने कर्म करो, अपनी जिम्मेदारियाँ निभाओ, अपने पुरुषार्थ को जागृत रखो— पर हृदय में यह विश्वास सदा जीवित रखो कि तुम अकेले नहीं हो।”</p>
<p>ईश्वर को आखिरी उम्मीद नहीं, पहला भरोसा बनाना ही उस आंतरिक शक्ति का आरंभ है, जहाँ मनुष्य परिस्थितियों से नहीं, विश्वास से संचालित होकर जीवन जीना सीखता है।</p>
<p>एक दृष्टि में</p>
<p><img fetchpriority="high" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-11155" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/ChatGPT-Image-Sep-18-2026-07_44_22-AM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/ChatGPT-Image-Sep-18-2026-07_44_22-AM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/ChatGPT-Image-Sep-18-2026-07_44_22-AM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/ChatGPT-Image-Sep-18-2026-07_44_22-AM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/ChatGPT-Image-Sep-18-2026-07_44_22-AM.png 1024w" sizes="(max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p>सूचना स्रोत</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-11156" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/Screenshot_2026-09-18-07-23-00-594_com.android.chrome-edit-300x262.jpg" alt="" width="300" height="262" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/Screenshot_2026-09-18-07-23-00-594_com.android.chrome-edit-300x262.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/Screenshot_2026-09-18-07-23-00-594_com.android.chrome-edit.jpg 633w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>प्रस्तुति</p>
<figure id="attachment_9836" aria-describedby="caption-attachment-9836" style="width: 212px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-medium wp-image-9836" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg" alt="" width="212" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg 212w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit.jpg 565w" sizes="(max-width: 212px) 100vw, 212px" /><figcaption id="caption-attachment-9836" class="wp-caption-text">उलझन सुलझन</figcaption></figure>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>शख्सियत</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/personality/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 28 Aug 2026 15:37:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=10654</guid>

					<description><![CDATA[शख्सियत दूजे के होठों को देकर अपने गीत&#8230; जाने चले जाते हैं कहाँ&#8230; दर्द भरे नग़मों के देवता और मखमली गीतों के बादशाह मुकेश के गीत जितने कर्णप्रिय हैं, उतने&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1><strong>शख्सियत</strong></h1>
<p>दूजे के होठों को देकर अपने गीत&#8230; जाने चले जाते हैं कहाँ&#8230;<br />
दर्द भरे नग़मों के देवता और मखमली गीतों के बादशाह मुकेश के गीत जितने कर्णप्रिय हैं, उतने ही लोकप्रिय भी। राज कपूर की आवाज़ कहलाने वाले इस महान गायक का हर गीत हमें ज़िंदगी की किसी न किसी सच्चाई से रूबरू कराता रहा है।<br />
आवाज़ के इस जादूगर का संगीतमय सफ़र यक़ीनन हमें उस दौर में ले जाता है, जहाँ हम अनायास ही गुनगुना उठते हैं—<br />
“सुहाना सफ़र और ये मौसम हसीं&#8230;<br />
हमें डर है हम खो न जाएँ कहीं&#8230;”<br />
यादों के भँवर में डुबो देने वाले मेरा नाम जोकर के गीत को भला कौन भूल सकता है? बीते दिनों की कसक और शिकायत को अपने भीतर समेटे—<br />
“जाने कहाँ गए वो दिन, कहते थे तेरी याद में<br />
नज़रों को हम बिछाएँगे&#8230;”<br />
यादों की बात हो और बचपन याद न आए, ऐसा भला कैसे हो सकता है? देवर फ़िल्म का यह गीत हर किसी को अपने बचपन की गलियों में वापस ले जाता है—<br />
“आया है मुझे फिर याद वो ज़ालिम,<br />
गुज़रा ज़माना बचपन का&#8230;”<br />
इसी तरह अपनी तक़दीर से बतियाते हुए मर्यादा फ़िल्म में जब वे गाते हैं—<br />
“ज़ुबाँ पे दर्द भरी दास्ताँ चली आई&#8230;”<br />
तो सुनने वाले की आँखों में भी दर्द बनकर आँसू उतर आते हैं।<br />
रानी रूपमती में रूठे हुए मीत को मनाने के लिए गाया गया गीत विरह की पीड़ा को पूरी शिद्दत से महसूस कराता है—<br />
“आ लौट के आजा मेरे मीत&#8230;”<br />
और तीसरी कसम का वह गीत, जिसमें वे जैसे स्वयं भगवान से ही सवाल करते हैं—<br />
“दुनिया बनाने वाले, क्या तेरे मन में समाई,<br />
काहे को दुनिया बनाई&#8230;”<br />
आज भी मन को भीतर तक छू जाता है।<br />
सादगी और प्रेम को अहमियत देते हुए बड़ी मासूमियत से गाया गया चांद सी महबूबा हो मेरी आज भी हर उम्र के लोगों की ज़ुबान पर है—<br />
“चाँद सी महबूबा हो मेरी, कब ऐसा मैंने सोचा था&#8230;”<br />
पर कहते हैं न—जहाँ न पहुँचे रवि, वहाँ पहुँचे कवि! नायिका की खूबसूरती का बखान करना हो तो मुकेश की आवाज़ में यह गीत अपने आप में एक खूबसूरत तस्वीर उकेर देता है—<br />
“चाँद आहें भरेगा, फूल दिल थाम लेंगे,<br />
हुस्न की बात चली तो सब तेरा नाम लेंगे&#8230;”<br />
इश्क़ में दीवानगी लाज़िमी है और सनम की बेरुख़ी कितना दर्द देती है, यह उनके गीतों में बखूबी महसूस किया जा सकता है—<br />
“दीवानों से ये मत पूछो, दीवानों पर क्या गुज़री है&#8230;”<br />
या फिर उपासना का वह गीत—<br />
“दर्पण को देखा तूने जब-जब किया सिंगार,<br />
फूलों को देखा तूने जब-जब आई बहार&#8230;”<br />
और यहूदी का—<br />
“ये मेरा दीवानापन है, या मोहब्बत का कसूर&#8230;”<br />
प्रेम की उसी मासूम बेचैनी को आवाज़ देता है।<br />
आँखों में भले ही आँसू हों, किंतु खुशी के मौक़े पर भी होंठों से दुआएँ ही निकलती हैं। मुकेश की आवाज़ में यह भाव कितना खूबसूरत लगता है—<br />
“मुबारक हो सबको समा ये सुहाना,<br />
मैं खुश हूँ मेरे आँसुओं पे न जाना&#8230;”<br />
या फिर—<br />
“खुशी की वो रात आ गई,<br />
कोई गीत बजने दो&#8230;”<br />
आवाज़ के इस जादूगर ने देशभक्ति के गीतों में भी अपनी अमिट छाप छोड़ी।<br />
“मेरा जूता है जापानी, ये पतलून इंग्लिस्तानी,<br />
सर पर लाल टोपी रूसी, फिर भी दिल है हिंदुस्तानी&#8230;”<br />
और उनके साथ पूरा देश सुर में सुर मिलाकर गा उठा—<br />
“होंठों पे सच्चाई रहती है, जहाँ दिल में सफ़ाई रहती है,<br />
हम उस देश के वासी हैं, जिस देश में गंगा बहती है&#8230;”<br />
आनंद फ़िल्म का—<br />
“कहीं दूर जब दिन ढल जाए,<br />
साँझ की दुल्हन बदन चुराए&#8230;”<br />
अपने आप में भावनाओं और सौंदर्य का अद्भुत संगम है।<br />
उसी तरह जल बिन मछली, नृत्य बिन बिजली का गीत—<br />
“तारों में सजके, अपने प्रीतम से देखो,<br />
धरती चली मिलने&#8230;”<br />
हमें भीतर तक उतरकर सोचने पर मजबूर कर देता है।<br />
खुद को आवारा और अनाड़ी समझने वाले मुकेश गायन और स्वभाव—दोनों में ही बेमिसाल थे। तभी तो अनाड़ी फ़िल्म का यह गीत वे इतनी खूबसूरती से गा गए—<br />
“किसी की मुस्कुराहटों पे हो निसार,<br />
किसी का दर्द मिल सके तो ले उधार,<br />
किसी के वास्ते हो तेरे दिल में प्यार,<br />
जीना इसी का नाम है&#8230;”<br />
प्यार में किसी भी शर्त को न मानते हुए, एकतरफ़ा प्रेम की पवित्रता को भी उन्होंने अपनी आवाज़ दी—<br />
“तुम मुझे भूल भी जाओ तो ये हक़ है तुमको,<br />
मेरी बात और है, मैंने तो मोहब्बत की है&#8230;”<br />
“कभी-कभी मेरे दिल में ख़याल आता है&#8230;” से लेकर<br />
“मैं पल दो पल का शायर हूँ&#8230;”<br />
तक न जाने कितने गीत उनकी आवाज़ में अमर हो गए।<br />
फिर आया वह गीत, जो जैसे जीवन का दर्शन ही बन गया—<br />
“इक दिन बिक जाएगा माटी के मोल,<br />
जग में रह जाएँगे प्यारे तेरे बोल&#8230;”<br />
और—<br />
“दूजे के होठों को देकर अपने गीत,<br />
कोई निशानी छोड़ फिर दुनिया से गोल&#8230;”<br />
गीत गाने वाला यह महान गायक एक दिन सचमुच इस दुनिया से चला गया और पीछे छोड़ गया अपनी आवाज़ की वह अमिट निशानी, जिसे समय कभी मिटा नहीं सकता।<br />
जाते-जाते जैसे स्वयं कह गया—<br />
“हम छोड़ चले हैं महफ़िल को,<br />
याद आए कभी तो मत रोना&#8230;”<br />
लेकिन मुकेश के चाहने वाले उन्हें भुला कहाँ पाए! आज भी जब कोई अपना बिछड़ता है, जब कोई पुरानी याद आँखों को नम कर जाती है, तो उनकी आवाज़ अनायास ही कानों में गूँज उठती है—<br />
“ओ जाने वाले, हो सके तो लौट के आना&#8230;”<br />
मुकेश चले गए, मगर उनके गीत आज भी हमारे बीच हैं—<br />
कभी मुस्कान बनकर, कभी आँसू बनकर, कभी याद बनकर और कभी ज़िंदगी की सच्चाई बनकर।<br />
दूजे के होठों को देकर अपने गीत&#8230;<br />
जाने चले जाते हैं कहाँ&#8230;<br />
और शायद महान कलाकार कभी जाते ही नहीं—<br />
वे अपने गीतों में हमेशा ज़िंदा रहते हैं।</p>
<p><strong>रचनाकार</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10664" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG_20260806_151104-300x137.jpg" alt="" width="300" height="137" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG_20260806_151104-300x137.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG_20260806_151104.jpg 544w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p><strong>अन्य प्रयास</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10665" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260806-WA0056-200x300.jpg" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260806-WA0056-200x300.jpg 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260806-WA0056-683x1024.jpg 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260806-WA0056-768x1152.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260806-WA0056.jpg 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10666" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260811-WA0022-257x300.jpg" alt="" width="257" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260811-WA0022-257x300.jpg 257w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260811-WA0022-878x1024.jpg 878w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260811-WA0022-768x896.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260811-WA0022.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 257px) 100vw, 257px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10667" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260730-WA0015-200x300.jpg" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260730-WA0015-200x300.jpg 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260730-WA0015-682x1024.jpg 682w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260730-WA0015-768x1154.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260730-WA0015.jpg 1023w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>सच क्या है?</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/what-is-truth/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 28 Aug 2026 02:11:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=10656</guid>

					<description><![CDATA[शायद यह बात सच हो  शायद यह बात सच हो राखी के त्योहार पर मन में कितने उतार-चढ़ाव आते हों। भाई को शायद बोझिल लगे राखी, बहन भी इस जिम्मेदारी&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1><strong>शायद यह बात सच हो </strong></h1>
<p>शायद यह बात सच हो</p>
<p>राखी के त्योहार पर मन में कितने उतार-चढ़ाव आते हों।</p>
<p>भाई को शायद बोझिल लगे राखी,</p>
<p>बहन भी इस जिम्मेदारी से कतराती हो।</p>
<p>न आता मन से बुलावा भाई का तो,</p>
<p>बहन भी जाने में हिचकिचाती हो।</p>
<p>शायद यह बात सच हो&#8230;&#8230;</p>
<p>न रहती हो अब वह उमंग और उत्साह भी।</p>
<p>महंगाई की मार उसकी जेब पर भारी हो।</p>
<p>फिर भी हिम्मत कर अच्छे-से-अच्छा करने की कोशिश हो।</p>
<p>फिर भी उसकी कोशिश भाभी की नजरों में कमतर हो।</p>
<p>भाई भी शायद उसके खर्चे को तोलता हो।</p>
<p>या फिर उसके पास भी कुछ भी गुंजाइश न हो।</p>
<p>और इस तरह यह त्यौहार उधेड़बुन बन जाता हो।</p>
<p>शायद यह बात सच हो&#8230;..</p>
<p>भाई-बहन के मन में भी अब यह औपचारिकता रह गई हो।</p>
<p>चल रही इस परंपरा को निभा रहे हों।</p>
<p>निभा कर भी मन में शायद खुश ना हों।</p>
<p>बहन को हो कुछ उम्मीद और उसकी उम्मीद पूरी न होती हो।</p>
<p>भाई भी इस उम्मीद पर उसे कोसता हो।</p>
<p>भाभी भी भला-बुरा कहती हो।</p>
<p>दिखता नहीं खर्चा, हमारी स्थिति और खुद की बनाने चल पड़ी।</p>
<p>शायद यह बात सच हो&#8230;&#8230;.</p>
<p>इसी डर से बहन मन की बात न कहती हो।</p>
<p>और हर बार दिल की ख्वाहिश दिल में दबाकर चली आती हो।</p>
<p>कहीं बुरा न लग जाए भाई-भाभी को यह बात भी सताती हो।</p>
<p>कितने छिछले और कमजोर हो गए रिश्ते,</p>
<p>इस बात का भान शायद बहन को हो,</p>
<p>और जब-जब राखी आती है वह कुछ उलझन में रहती हो।</p>
<p>शायद यह बात सच हो &#8230;&#8230;</p>
<h1><strong>राखी का लिफ़ाफ़ा </strong></h1>
<p>राखी का लिफाफा आता है,</p>
<p>और शगुन का लिफाफा जाता है।</p>
<p>न हो लिफाफा तो सीधे फोन में पहुंच जाता है।</p>
<p>यह है आज के रक्षाबंधन का एक पक्ष।</p>
<p>कहां है इसमें वो सब भाव,<br />
प्रेम, लगन, आत्मीयता, वो अपनों के साथ बिताए पल।</p>
<p>राखी का लिफाफा आता है&#8230;.<br />
रिश्ते नहीं आ सकते लिफाफे में।</p>
<p>फिर उनका वजूद भी छोटा होता जाता है।</p>
<p>यह तो खाना पूर्ति वाली बात हुई। रिश्तों में फिर जान कहां रही।</p>
<p>हम हर जगह खाना पूर्ति करने लगे। रिश्तो में, प्रेम में, त्याग में, समर्पण में।</p>
<p>आज ऐसा क्यों हो रहा ?<br />
शायद किसी के पास इसका जवाब नहीं,<br />
क्योंकि इसके जिम्मेदार भी हम हैं। राखी का लिफाफा आता है&#8230;..</p>
<h1><strong>अब रिश्ते कहाँ बचे? </strong></h1>
<p>चाचा, ताऊ नहीं रहे,</p>
<p>आस पड़ोस के काका, काकी,</p>
<p>माई, बाबा, दा &#8216;जी भी नहीं बचे।</p>
<p>पहले पूरा गांव परिवार होता था।</p>
<p>अब परिवार भी परिवार नहीं रहा।</p>
<p>संयुक्त परिवार तो दूर की बात,</p>
<p>एकल से भी एक परिवार हो गए।</p>
<p>अब रिश्ते कहां बचे &#8230;</p>
<p>दो भाई भी अब साथ नहीं रह पा रहे।</p>
<p>ताऊ &#8211; ताई तो कहीं छूट गए।</p>
<p>भाई-भाई में भी अपनापन, प्रेम खो गया।</p>
<p>भाई-बहन भी तो अब आए गए हो गए।</p>
<p>नहीं रही कहीं भी वो निश्चलता, आत्मीयता।</p>
<p>जितने भाई-बहन कम हुए,</p>
<p>उतनी आत्मीयता कम हुई।</p>
<p>अब रिश्ते कहां बचे &#8230;.</p>
<p>भाई भाई से नहीं बोलता,</p>
<p>बहन भाई से नहीं बोलती।</p>
<p>न जाने कैसी जंग छिड़ी हुई।</p>
<p>नहीं बची अब ताकत रिश्तों में,</p>
<p>कि सब फिर से एक हो जाए।<br />
सबका अहम, ईगो चरम पर बैठा।</p>
<p>कोई भी तो झुकने को तैयार नहीं।</p>
<p>अब ऐसी दम घोटू स्थिति में भला रिश्ते कैसे जिंदा रहे।</p>
<p>और इस तरह से सब रिश्ते मरते चले गए।</p>
<p>रिश्तों की दुनिया सिमटती गई।</p>
<p>दुनिया का आकार बढ़ता गया।</p>
<p>वास्तविकता घटती गई।</p>
<p>कल्पना बढ़ती गई।</p>
<p>हां यह सच है,</p>
<p>अब रिश्ते कहां बचे &#8230;&#8230;</p>
<p>सृजक</p>
<p>सुनिता मीना<br />
उपप्राचार्य और स्थानीय संपादिका</p>
<p>उलझन सुलझन, सवाई माधोपुर महिला प्रकोष्ठ<br />
राजस्थान</p>
<p>प्रस्तुति</p>
<figure id="attachment_9836-2" aria-describedby="caption-attachment-9836-2" style="width: 212px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-9836" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg" alt="" width="212" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg 212w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit.jpg 565w" sizes="auto, (max-width: 212px) 100vw, 212px" /><figcaption id="caption-attachment-9836-2" class="wp-caption-text">उलझन सुलझन</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>रक्षा सूत्र से संबंध नियमन</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/relation-regulation-by-raksha-sutra/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 16 Aug 2026 23:21:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=10543</guid>

					<description><![CDATA[हमारे पुरखे न्यास का कार्यक्रम स्वतंत्रता दिवस पर मेरठ जिले के चार गांवों में ‘हमारे पुरखे न्यास’ ने आयोजित किए रक्षाबंधन कार्यक्रम मेरठ, 15 अगस्त 2026। स्वतंत्रता दिवस के अवसर&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h2>हमारे पुरखे न्यास का कार्यक्रम</h2>
<h3>स्वतंत्रता दिवस पर मेरठ जिले के चार गांवों में ‘हमारे पुरखे न्यास’ ने आयोजित किए रक्षाबंधन कार्यक्रम</h3>
<p>मेरठ, 15 अगस्त 2026।<br />
स्वतंत्रता दिवस के अवसर पर ‘हमारे पुरखे न्यास’ के तत्वावधान में मेरठ जिले के विभिन्न गांवों में सामाजिक समरसता, भाईचारे और राष्ट्रीय एकता का संदेश देने वाले रक्षाबंधन कार्यक्रम आयोजित किए गए। इन आयोजनों में मुस्लिम गुर्जर समाज की बहनों ने हिंदू गुर्जर भाइयों की कलाई पर राखियां बांधकर पारस्परिक प्रेम, विश्वास और सामाजिक एकता की भावना को सुदृढ़ किया। प्रत्येक कार्यक्रम का समापन राष्ट्रगान के साथ हुआ।</p>
<p><strong>सारंगपुर में सौहार्द और भाईचारे का संदेश</strong></p>
<p>सारंगपुर गांव में सखावत गुर्जर के आवास पर दोपहर 12 बजे से 1:30 बजे तक रक्षाबंधन कार्यक्रम आयोजित हुआ। कार्यक्रम में मुस्लिम गुर्जर समाज की 25 महिलाओं/बहनों ने सहभागिता की तथा 9 हिंदू गुर्जर भाइयों को राखियां बांधीं।</p>
<p>कार्यक्रम के आयोजन में मोमीन गुर्जर, प्रधान अकबर चौहान एवं इमरान गुर्जर का विशेष सहयोग रहा। इस अवसर पर डॉ. अशोक कुमार चौधरी, राजबल सिंह, दिनेश गुर्जर भडौली तथा धर्मेन्द्र खटाना सहित अन्य गणमान्यजन उपस्थित रहे। राष्ट्रगान के साथ कार्यक्रम का समापन हुआ।</p>
<p><strong>कोठरा में भाईचारे की मजबूत हुई डोर</strong></p>
<p>कोठरा गांव में साबू गुर्जर के आवास पर दोपहर 2 बजे से 3 बजे तक रक्षाबंधन कार्यक्रम संपन्न हुआ। इसमें मुस्लिम गुर्जर समाज की 5 बहनों ने 5 हिंदू गुर्जर भाइयों की कलाई पर राखियां बांधीं।</p>
<p>कार्यक्रम में इमरान गुर्जर एवं सरवट गुर्जर का विशेष सहयोग रहा। आयोजन में डॉ. अशोक कुमार चौधरी, राजबल सिंह, दिनेश गुर्जर भडौली, धर्मेन्द्र खटाना तथा चौधरी अजब सिंह मावी सहित अन्य सहयोगियों की सहभागिता रही। राष्ट्रगान के साथ कार्यक्रम संपन्न हुआ।</p>
<p><strong>नंगला चांद में सामाजिक समरसता का संदेश</strong></p>
<p>नंगला चांद गांव में असफाक अधाना के आवास पर अपराह्न 3:30 बजे से 4:30 बजे तक रक्षाबंधन कार्यक्रम आयोजित किया गया। यहां मुस्लिम गुर्जर समाज की 7 बहनों ने 8 हिंदू गुर्जर भाइयों को राखियां बांधीं।</p>
<p>आयोजन में इश्तियाक गुर्जर एवं फैजल अखलाख गुर्जर का विशेष सहयोग रहा। कार्यक्रम में डॉ. अशोक कुमार चौधरी, राजबल सिंह, दिनेश गुर्जर भडौली, धर्मेन्द्र खटाना तथा गजेंद्र नागर सिंह सहित अन्य सहयोगी उपस्थित रहे। राष्ट्रगान के साथ कार्यक्रम का समापन हुआ।</p>
<p><strong>बस्तौरा में उत्साहपूर्वक संपन्न हुआ आयोजन</strong></p>
<p>बस्तौरा गांव में आजम कटारिया के आवास पर शाम 5:30 बजे से 7:15 बजे तक रक्षाबंधन कार्यक्रम आयोजित किया गया। इस अवसर पर मुस्लिम गुर्जर समाज की 18 बहनों ने 7 हिंदू गुर्जर भाइयों को राखियां बांधकर भाई-बहन के स्नेह के साथ सामाजिक एकता का संदेश दिया।</p>
<p>कार्यक्रम में जमील तंवर का विशेष सहयोग रहा। आयोजन में सराफत कटारिया, रुस्तम कटारिया, साजिद कटारिया, उदल कटारिया, इनसार गुर्जर, सोयब गुर्जर, डॉ. अशोक कुमार चौधरी, राजबल सिंह, दिनेश गुर्जर भडौली, धर्मेन्द्र खटाना तथा गजेंद्र नागर सिंह सहित अन्य सहयोगियों की सहभागिता रही। राष्ट्रगान के साथ कार्यक्रम का गरिमापूर्ण समापन हुआ।</p>
<p><strong>सामाजिक एकता का जीवंत संदेश</strong></p>
<p>‘हमारे पुरखे न्यास’ द्वारा आयोजित इन कार्यक्रमों ने रक्षाबंधन के पर्व को केवल पारिवारिक स्नेह तक सीमित न रखते हुए सामाजिक समरसता, पारस्परिक सम्मान, भाईचारे और राष्ट्रीय एकता से जोड़ने का सार्थक प्रयास किया। विभिन्न समुदायों के लोगों की सहभागिता ने यह संदेश दिया कि प्रेम, विश्वास और मानवीय संबंध सामाजिक दूरियों को कम करने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाते हैं।</p>
<p>न्यास का उद्देश्य ऐसे सामाजिक आयोजनों के माध्यम से समाज में आपसी सद्भाव को बढ़ावा देना और आने वाली पीढ़ियों के बीच सौहार्द एवं एकता की भावना को मजबूत करना है।</p>
<p><strong>झलकियाँ</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10544" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0010-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0010-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0010-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0010-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0010.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10545" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0012-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0012-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0012-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0012-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0012-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0012.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10546" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0011-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0011-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0011-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0011-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0011.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10547" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0013-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0013-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0013-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0013-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0013-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0013.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10548" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0015-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0015-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0015-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0015-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0015-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0015.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10549" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0014-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0014-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0014-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0014-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0014-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0014.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10550" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0016-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0016-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0016-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0016-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0016-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0016.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10551" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0017-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0017-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0017-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0017-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0017-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0017.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10552" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0018-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0018-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0018-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0018-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0018.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10553" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0020-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0020-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0020-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0020-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0020-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0020.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10554" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0019-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0019-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0019-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0019-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0019-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0019.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10555" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0021-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0021-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0021-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0021-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0021-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0021.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10556" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0023-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0023-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0023-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0023-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0023-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0023.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10557" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0022-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0022-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0022-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0022-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0022-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0022.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10558" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0024-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0024-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0024-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0024-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0024.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10559" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0026-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0026-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0026-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0026-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0026.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10560" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0025-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0025-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0025-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0025-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0025.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10561" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0027-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0027-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0027-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0027-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0027.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10562" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0029-300x169.jpg" alt="" width="300" height="169" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0029-300x169.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0029-1024x576.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0029-768x432.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0029-1536x864.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0029.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10563" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0028-226x300.jpg" alt="" width="226" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0028-226x300.jpg 226w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0028-770x1024.jpg 770w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0028-768x1021.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0028.jpg 963w" sizes="auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10564" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0030-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0030-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0030-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0030-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0030-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0030.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10565" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0031-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0031-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0031-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0031-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0031-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0031.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10566" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0032-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0032-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0032-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0032-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0032-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0032.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10567" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0033-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0033-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0033-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0033-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0033-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/08/IMG-20260816-WA0033.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>सूचना स्रोत</p>
<p>डॉ अशोक कुमार चौधरी</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>रविदास जयंती</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/ravidas-jayanti/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 31 Jan 2026 22:37:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Educational]]></category>
		<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8781</guid>

					<description><![CDATA[गुरु रविदास जी की जयंती राष्ट्रीय इंटर कॉलेज, नूरनगर में गुरु रविदास जी की 649वीं जयंती की पूर्व संध्या पर एक विचार गोष्ठी का आयोजन किया गया। कार्यक्रम का शुभारंभ&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>गुरु रविदास जी की जयंती</h1>
<p>राष्ट्रीय इंटर कॉलेज, नूरनगर में गुरु रविदास जी की 649वीं जयंती की पूर्व संध्या पर एक विचार गोष्ठी का आयोजन किया गया। कार्यक्रम का शुभारंभ गुरु रविदास जी के चित्र पर पुष्प अर्पित कर एवं दीप प्रज्वलित कर किया गया।</p>
<p>गोष्ठी में मुख्य अतिथि के रूप में इनकम टैक्स विभाग से डॉ. अनिल कुमार उपस्थित रहे। मुख्य वक्ता के रूप में डॉ. कपिल अग्रवाल, मेरठ विश्वविद्यालय के प्रोफेसर डॉ. सतीश कुमार, डॉ. वी. जे. राम, विद्यालय के प्रधानाचार्य संजीव कुमार नागर, डॉ. आदित्य सिंह, नीतू चपराना, भारतीय दलित विकास संस्थान के पदाधिकारी, क्षेत्र के गणमान्य व्यक्ति तथा विद्यालय के शिक्षक-शिक्षिकाएँ उपस्थित रहे।</p>
<p>वक्ताओं ने विचार गोष्ठी में संत समाज के शिरोमणि संत रविदास जी की जीवन-शैली एवं विचारधारा पर प्रकाश डाला। अपने उद्बोधन में वक्ताओं ने कहा कि संत रविदास जी एक महान कवि, समाज सुधारक, कबीरदास जी के समकालीन तथा मीराबाई जी के गुरु थे। उन्होंने अनेक पदों की रचना की। उनकी महानता इस तथ्य से भी परिलक्षित होती है कि उनके द्वारा रचित 41 पदों को गुरु ग्रंथ साहिब में सम्मिलित किया गया है।</p>
<p>उनके विचारों में आध्यात्मिकता, समरसता तथा समतामूलक समाज की परिकल्पना के दर्शन होते हैं।</p>
<p>कार्यक्रम का संचालन भारतीय दलित विकास संस्थान के अध्यक्ष डॉ. चरण सिंह लिसाड़ी जी ने किया।</p>
<p>कार्यक्रम की अध्यक्षता करते हुए विद्यालय के प्रधानाचार्य संजीव कुमार नागर जी ने अपने वक्तव्य में कहा कि संत रविदास जी का जन्म रविवार के दिन हुआ था, इसी कारण उनके माता-पिता ने उनका नाम रविदास रखा। उन्हें रविदास, रैदास, रूहीदास आदि अनेक नामों से जाना जाता है। उन्होंने कहा कि संत रविदास जी को सच्ची श्रद्धांजलि तभी दी जा सकती है जब हम अपने मन को पवित्र रखकर कर्म करें। ‘मन चंगा तो कठौती में गंगा’ जैसी उनकी उक्ति आज भी प्रासंगिक है।</p>
<p>अंत में कार्यक्रम के अध्यक्ष एवं विद्यालय के प्रधानाचार्य संजीव कुमार नागर जी ने बाहर से पधारे सभी अतिथियों का आभार व्यक्त किया तथा गुरु रविदास जी के जन्मोत्सव पर सभी को शुभकामनाएँ प्रेषित कीं।</p>
<h1>Credentials</h1>
<p><strong>झलकियाँ</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8782" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0037-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0037-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0037-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0037-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0037.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8783" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0034-225x300.jpg" alt="" width="225" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0034-225x300.jpg 225w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0034-768x1024.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0034-1152x1536.jpg 1152w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0034-1536x2048.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0034-scaled.jpg 1920w" sizes="auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8784" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0040-225x300.jpg" alt="" width="225" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0040-225x300.jpg 225w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0040-768x1024.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0040.jpg 960w" sizes="auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8785" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0041-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0041-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0041-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0041-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0041.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8786" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0042-225x300.jpg" alt="" width="225" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0042-225x300.jpg 225w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0042-768x1024.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0042.jpg 960w" sizes="auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8787" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0032-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0032-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0032-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0032-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0032-1536x1152.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0032-2048x1536.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8788" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0036-225x300.jpg" alt="" width="225" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0036-225x300.jpg 225w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0036-768x1024.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0036-1152x1536.jpg 1152w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0036-1536x2048.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0036-scaled.jpg 1920w" sizes="auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8789" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0027-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0027-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0027-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0027-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260131-WA0027.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p><strong>सूचना स्रोत</strong></p>
<figure id="attachment_8714" aria-describedby="caption-attachment-8714" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-8714" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-24-20-17-50-344_com.google.android.apps_.photos-edit-300x295.jpg" alt="" width="300" height="295" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-24-20-17-50-344_com.google.android.apps_.photos-edit-300x295.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-24-20-17-50-344_com.google.android.apps_.photos-edit.jpg 663w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-8714" class="wp-caption-text">प्रधानाचार्य संजीव नागर</figcaption></figure>
<p><strong>कल्पनाकार</strong></p>
<figure id="attachment_7957" aria-describedby="caption-attachment-7957" style="width: 298px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7957" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg" alt="" width="298" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg 298w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-150x150.jpg 150w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-768x774.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit.jpg 989w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /><figcaption id="caption-attachment-7957" class="wp-caption-text">कल्पनाकार है शब्दशिल्प</figcaption></figure>
<p><strong>पाठ्य उन्नयन सहयोगी</strong></p>
<figure id="attachment_7943" aria-describedby="caption-attachment-7943" style="width: 293px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7943" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg" alt="" width="293" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg 293w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-1001x1024.jpg 1001w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-768x786.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px" /><figcaption id="caption-attachment-7943" class="wp-caption-text">चैट जीपीटी (नवाचार सहायक)</figcaption></figure>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7850" aria-describedby="caption-attachment-7850" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>मनःस्थिति</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/%e0%a4%ae%e0%a4%a8%e0%a4%83%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a5%e0%a4%bf%e0%a4%a4%e0%a4%bf/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 28 Jan 2026 13:44:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8744</guid>

					<description><![CDATA[इच्छाएँ क्यूं ख़त्म नहीं होतीं यह एक अत्यंत गूढ़ और दार्शनिक प्रश्न है। इच्छाओं का अंत न होना मानवीय स्वभाव का वह केंद्र बिंदु है, जिसने सदियों से विचारकों और&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>इच्छाएँ क्यूं ख़त्म नहीं होतीं</h1>
<p>यह एक अत्यंत गूढ़ और दार्शनिक प्रश्न है। इच्छाओं का अंत न होना मानवीय स्वभाव का वह केंद्र बिंदु है, जिसने सदियों से विचारकों और मनीषियों को सोचने पर विवश किया है।</p>
<h2>मृगतृष्णा का अंतहीन पथ</h2>
<h3>इच्छाएँ क्यों ख़त्म नहीं होतीं?</h3>
<p>इच्छा मानवीय चेतना का वह बीज है, जो अभाव की कोख से जन्म लेता है। मनुष्य के भीतर एक शाश्वत &#8216;अपूर्णता&#8217; का बोध होता है, जिसे भरने के लिए वह निरंतर बाहर की वस्तुओं, पद और प्रतिष्ठा की ओर भागता है। लेकिन विडंबना यह है कि यह प्यास पानी पीने से शांत नहीं होती, बल्कि खारे पानी की तरह और बढ़ती जाती है।</p>
<h2>&#8216;अगला&#8217; पड़ाव की मानसिकता</h2>
<p>हमारी मनोवैज्ञानिक संरचना कुछ ऐसी है कि हम &#8216;प्राप्ति&#8217; का आनंद लेने के बजाय &#8216;अप्राप्ति&#8217; पर ध्यान केंद्रित करते हैं। जैसे ही एक लक्ष्य पूरा होता है, मस्तिष्क तुरंत उससे श्रेष्ठ का मानक (Standard) तय कर देता है। जिसे कल तक हम &#8216;सपना&#8217; कहते थे, उसे हासिल करते ही वह &#8216;साधारण&#8217; हो जाता है और एक नई आकांक्षा जन्म ले लेती है।</p>
<h2>तुलना की स्पर्धा</h2>
<p>इच्छाएं अक्सर व्यक्तिगत ज़रूरत से ज़्यादा सामाजिक प्रतिस्पर्धा से जन्म लेती हैं। &#8220;मेरे पास क्या है&#8221; से अधिक दु:ख इस बात का होता है कि &#8220;दूसरे के पास मुझसे बेहतर क्या है।&#8221; यह तुलनात्मक सुख (Comparative Happiness) कभी संतुष्ट नहीं होने देता, क्योंकि दुनिया में हमेशा कोई न कोई हमसे आगे रहेगा ही।</p>
<h2>परिवर्तनशीलता और अनित्यता</h2>
<p>संसार का नियम है परिवर्तन। हम जिन वस्तुओं से सुख खोजते हैं, वे नाशवान हैं। जब कोई वस्तु पुरानी होती है या उसका आकर्षण फीका पड़ता है, तो मन नए रोमांच की तलाश में निकल पड़ता है। इच्छाएं दरअसल मन की उस बोरियत (Boredom) से बचने का रास्ता हैं, जो हमें स्वयं के साथ अकेले बैठने पर महसूस होती है।</p>
<h2>जीवविज्ञानी दृष्टिकोण (Dopamine Loop)</h2>
<p>वैज्ञानिक दृष्टि से देखें तो हमारे मस्तिष्क में &#8216;डोपामाइन&#8217; नामक रसायन सक्रिय होता है, जो हमें किसी चीज़ को पाने की प्रेरणा देता है। पाने के बाद वह आनंद क्षणिक होता है, और मस्तिष्क फिर से उसी &#8216;रश&#8217; को महसूस करने के लिए नई इच्छा की मांग करता है।</p>
<h2>समाधान कहाँ है?</h2>
<p>इच्छाओं को बलपूर्वक मारना तो असंभव है, लेकिन उन्हें &#8216;संस्कारित&#8217; करना संभव है। जब हम &#8216;संयोग&#8217; (जो मिला है) पर ध्यान केंद्रित करते हैं, तो कृतज्ञता (Gratitude) जन्म लेती है।</p>
<p><strong>माननीय सत्य यह है</strong>: इच्छाएं नदी के पानी की तरह हैं; यदि वे मर्यादा के तटों में रहें तो जीवन को सींचती हैं, और यदि तट तोड़ दें तो मनुष्य को अतृप्ति के सागर में डुबो देती हैं।</p>
<p><strong>शांति का मार्ग</strong> इच्छाओं की शून्यता में नहीं, बल्कि इस बोध में है कि— <em>&#8220;मैं जो हूँ, वह पर्याप्त है।&#8221;</em></p>
<p>इच्छाओं के अंतहीन चक्र को समझना वास्तव में स्वयं को समझने जैसा है। जब हम इसे आध्यात्मिक और मनोवैज्ञानिक चश्मे से देखते हैं, तो यह केवल एक आदत नहीं, बल्कि अस्तित्व का एक गहरा संघर्ष प्रतीत होता है।</p>
<h2>इच्छाओं का अंतहीन जाल</h2>
<h3>आध्यात्मिक दृष्टिकोण</h3>
<h4>&#8216;अहं&#8217; और &#8216;अज्ञान&#8217;</h4>
<p>आध्यात्मिक दर्शन के अनुसार, इच्छाएँ मनुष्य की अपूर्णता के बोध से उपजती हैं।</p>
<p><strong>आत्मा</strong> <strong>की ख़ोज</strong>: अध्यात्म कहता है कि मनुष्य मूलतः &#8216;पूर्ण&#8217; (आनंद स्वरूप) है, लेकिन वह अपनी इस वास्तविकता को भूलकर बाहरी संसार में पूर्णता खोजता है। यह वैसी ही स्थिति है जैसे कस्तूरी मृग अपनी ही सुगंध के लिए वन-वन भटकता है।</p>
<p><strong>अविद्या</strong> (Ignorance): वेदान्त के अनुसार, हम नाशवान वस्तुओं (माया) में शाश्वत सुख खोजते हैं। चूँकि वस्तुएँ क्षणभंगुर हैं, उनसे मिलने वाला सुख भी समाप्त हो जाता है, और व्यक्ति फिर से एक नई इच्छा के पीछे भागने लगता है।</p>
<p><strong>वासना का चक्र</strong>: भगवदगीता में कहा गया है कि विषयों का चिंतन करने से आसक्ति पैदा होती है, और आसक्ति से कामना (इच्छा)। यह एक ऐसा चक्र है जिसे केवल &#8216;विवेक&#8217; और &#8216;वैराग्य&#8217; से ही संतुलित किया जा सकता है।</p>
<h2>मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोण</h2>
<h3>&#8216;अनुकूलन&#8217; और &#8216;अतृप्ति&#8217;</h3>
<p>मनोविज्ञान इच्छाओं को हमारे मस्तिष्क की कार्यप्रणाली और व्यक्तित्व विकास से जोड़ता है।</p>
<p><strong>हेडोनिक एडप्टेशन</strong> (Hedonic Adaptation): यह एक मनोवैज्ञानिक घटना है जहाँ मनुष्य किसी भी बड़ी खुशी या उपलब्धि के बाद बहुत जल्दी अपने &#8216;सामान्य स्तर&#8217; पर लौट आता है। नई कार या पदोन्नति का सुख कुछ दिनों बाद सामान्य लगने लगता है, और मस्तिष्क फिर से &#8216;डोपामाइन&#8217; (खुशी का हार्मोन) की तलाश में नई इच्छा पैदा करता है।</p>
<p><strong>अपूर्ण बचपन और असुरक्षा</strong>: कई बार इच्छाएँ हमारी आंतरिक असुरक्षा को ढंकने का माध्यम होती हैं। मनोवैज्ञानिक मानते हैं कि जिन लोगों को भावनात्मक सुरक्षा नहीं मिलती, वे भौतिक वस्तुओं के संचय (Accumulation) के माध्यम से उस खालीपन को भरने की कोशिश करते हैं।</p>
<p><strong>मैस्लो</strong> <strong>का</strong> <strong>पदानुक्रम</strong> (Maslow&#8217;s Hierarchy): जैसे ही हमारी बुनियादी ज़रूरतें पूरी होती हैं, हम &#8216;आत्म-सम्मान&#8217; और &#8216;आत्म-सिद्धि&#8217; जैसी उच्च इच्छाओं की ओर बढ़ते हैं। यानी इच्छा का स्वरूप बदलता है, मात्रा नहीं।</p>
<p>इच्छाएँ मूलतः &#8216;ऊर्जा&#8217; हैं। यदि ये स्वार्थ और लालच की ओर मुड़ें, तो बंधन बन जाती हैं; और यदि ये सेवा, ज्ञान या रचनात्मकता की ओर मुड़ें, तो विकास का माध्यम बनती हैं। इच्छाओं को &#8216;खत्म&#8217; करना शायद मानव देह में संभव न हो, लेकिन उन्हे&#8217;दृष्टा&#8217; (Observer) बनकर देखना हमें उनकी गुलामी से मुक्त कर सकता है।</p>
<p>इच्छाएँ उस समुद्र की लहरों की तरह हैं, जो कभी शांत नहीं होतीं। शांति लहरों को रोकने में नहीं, बल्कि गहराई में उतरने में है।</p>
<p><strong>सूचना स्रोत</strong></p>
<figure id="attachment_8745" aria-describedby="caption-attachment-8745" style="width: 270px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-8745" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260128-WA0012-270x300.jpg" alt="" width="270" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260128-WA0012-270x300.jpg 270w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260128-WA0012.jpg 474w" sizes="auto, (max-width: 270px) 100vw, 270px" /><figcaption id="caption-attachment-8745" class="wp-caption-text">दक्षा जोशी &#8216;निर्झरा&#8217;<br />स्थानीय सम्पादिका<br />उलझन सुलझन (लेडीज विंग)<br />अहमदाबाद (गुजरात)</figcaption></figure>
<p><strong>कल्पना</strong></p>
<figure id="attachment_7957-2" aria-describedby="caption-attachment-7957-2" style="width: 298px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7957" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg" alt="" width="298" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg 298w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-150x150.jpg 150w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-768x774.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit.jpg 989w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /><figcaption id="caption-attachment-7957-2" class="wp-caption-text">कल्पनाकार है शब्दशिल्प</figcaption></figure>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7850-2" aria-describedby="caption-attachment-7850-2" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850-2" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>कलमकार के सामयिक दोहे</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/%e0%a4%95%e0%a4%b2%e0%a4%ae%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%b0-%e0%a4%95%e0%a5%87-%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%af%e0%a4%bf%e0%a4%95-%e0%a4%a6%e0%a5%8b%e0%a4%b9%e0%a5%87/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 26 Jan 2026 22:56:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8731</guid>

					<description><![CDATA[दोहे गणतंत्र आधारित संविधान इस देश का, देता है अधिकार। हर झगड़े का साथ ही, करता है उपचार।। अनेकता में एकता, भारत की पहचान। भाषाओं का जाल है, इसकी प्यारी&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>दोहे</h1>
<h2>गणतंत्र आधारित</h2>
<p>संविधान इस देश का, देता है अधिकार।<br />
हर झगड़े का साथ ही, करता है उपचार।।</p>
<p>अनेकता में एकता, भारत की पहचान।<br />
भाषाओं का जाल है, इसकी प्यारी शान।।</p>
<p>मना रहे गणतंत्र हम, मिलकर सारे आज।<br />
देश के संविधान पर, करते हैं हम नाज।।</p>
<p>संविधान ने है दिया, हमको जब अधिकार।<br />
अपने मत के योग से, बनती अब सरकार।।</p>
<p>समता के अधिकार से, मिली आज पहचान।<br />
सोच-समझ करना सदा, अपना हर मतदान।।</p>
<p>स्वतंत्रता के साथ ही, सजता है गणतंत्र।<br />
बनी रहे यह एकता, यही है मूलमंत्र।।</p>
<p>सजे तिरंगा देश में, घर-घर हो पहचान।<br />
सबके मुख मुस्कान हो, दिल में हो अभिमान।।</p>
<p>सृजक</p>
<p><strong>श्योराज बम्बेरवाल &#8216;सेवक&#8217; </strong></p>
<p>मालपुरा</p>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7850-3" aria-describedby="caption-attachment-7850-3" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850-3" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>लोकार्पण</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/lokarpan/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 11 Jan 2026 06:02:32 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8420</guid>

					<description><![CDATA[एक और गाँव बना लाइब्रेरी वाला गाँव! उत्तर प्रदेश के गाजियाबाद जिले का गाँव कुशलिया भी अब निःशुल्क लाइब्रेरी वाला गाँव बन गया है। बीते शनिवार को गाँव के पंचायत&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>एक और गाँव बना लाइब्रेरी वाला गाँव!</h1>
<p>उत्तर प्रदेश के गाजियाबाद जिले का गाँव कुशलिया भी अब निःशुल्क लाइब्रेरी वाला गाँव बन गया है।<br />
बीते शनिवार को गाँव के पंचायत घर में निर्मित पुस्तकालय का मुख्य अतिथि श्री धर्मेश तोमर विधायक धौलाना और ब्लॉक प्रमुख राहुल चौधरी जी द्वारा फीता काटकर उद्घाटन किया गया।<br />
यह गाँव टीम ग्राम पाठशाला के सदस्य श्री प्रभात सैनी जी का भी गाँव है। श्री प्रभात सैनी जी उत्तर प्रदेश के राजस्व विभाग में लेखपाल हैं और हमेशा ही गाँवों के लोगों को ग्राम पाठशाला की मुहिम के विषय में जागरूक करते रहते हैं।<br />
टीम ग्राम पाठशाला ग्राम प्रधान श्री आमिर जी सहित समस्त ग्राम वासियों को शुभकामनायें प्रेषित करती है और तहेदिल से आभार प्रकट करती है।<br />
दोस्तो, आप भी अपने गाँव के युवाओं के उज्ज्वल भविष्य के लिए अपने गाँव में एक निःशुल्क पुस्तकालय अवश्य बनवाएं🙏<br />
मेरा गाँव<br />
मेरा देश<br />
मेरा गाँव की लाइब्रेरी मेरा अभिमान<br />
आइये भारत को पुस्तकालय का देश बनायें<br />
एक ही संकल्प एक ही संदेश 🙏🏾🌹<br />
भारत बने पुस्तकालय का देश 🙏🏾🌹<br />
🙏🏾🌹जय ग्राम पाठशाला 🙏🏾🌹</p>
<p><strong>झलकियाँ</strong><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8421" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-19-45-836_com.whatsapp-edit-300x281.jpg" alt="" width="300" height="281" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-19-45-836_com.whatsapp-edit-300x281.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-19-45-836_com.whatsapp-edit-1024x958.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-19-45-836_com.whatsapp-edit-768x718.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-19-45-836_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8422" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-06-248_com.whatsapp-edit-233x300.jpg" alt="" width="233" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-06-248_com.whatsapp-edit-233x300.jpg 233w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-06-248_com.whatsapp-edit-794x1024.jpg 794w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-06-248_com.whatsapp-edit-768x990.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-06-248_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 233px) 100vw, 233px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8423" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-25-269_com.whatsapp-edit-236x300.jpg" alt="" width="236" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-25-269_com.whatsapp-edit-236x300.jpg 236w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-25-269_com.whatsapp-edit-804x1024.jpg 804w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-25-269_com.whatsapp-edit-768x978.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-25-269_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8424" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-38-340_com.whatsapp-edit-300x286.jpg" alt="" width="300" height="286" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-38-340_com.whatsapp-edit-300x286.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-38-340_com.whatsapp-edit-1024x978.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-38-340_com.whatsapp-edit-768x733.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-38-340_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8425" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-50-537_com.whatsapp-edit-300x292.jpg" alt="" width="300" height="292" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-50-537_com.whatsapp-edit-300x292.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-50-537_com.whatsapp-edit-1024x996.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-50-537_com.whatsapp-edit-768x747.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-11-11-20-50-537_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p><strong>सूचना स्रोत </strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7850-4" aria-describedby="caption-attachment-7850-4" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850-4" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>दायित्व</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/duty/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 09 Jan 2026 17:25:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8382</guid>

					<description><![CDATA[मेरठ। विविध सामाजिक गतिविधियों में किसानों–मजदूरों की आवाज़ को सशक्त बनाने का संकल्प ले निरंतर सक्रिय रहने वाले नवल निवासी श्री जुगल प्रधान को भारतीय किसान यूनियन धनसिंह कोतवाल द्वारा&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>मेरठ। विविध सामाजिक गतिविधियों में किसानों–मजदूरों की आवाज़ को सशक्त बनाने का संकल्प ले निरंतर सक्रिय रहने वाले नवल निवासी श्री जुगल प्रधान को भारतीय किसान यूनियन धनसिंह कोतवाल द्वारा पश्चिम उत्तर प्रदेश के क्षेत्रीय उपाध्यक्ष के महत्वपूर्ण दायित्व से मनोनीत किया गया है। यह मनोनयन उनके सामाजिक सरोकारों, जनसेवा के प्रति प्रतिबद्धता एवं संगठनात्मक सक्रियता का प्रमाण है।</p>
<p>श्री जुगल प्रधान लंबे समय से किसानों, मजदूरों एवं ग्रामीण समाज से जुड़े मुद्दों पर संवेदनशीलता के साथ कार्य करते आ रहे हैं। क्षेत्र में जनसमस्याओं को सुनना, उन्हें संगठित रूप से उठाना तथा समाधान के लिए सतत प्रयास करना उनकी कार्यशैली का प्रमुख आधार रहा है।</p>
<p>भारतीय किसान यूनियन धनसिंह कोतवाल के राष्ट्रीय नेतृत्व ने विश्वास व्यक्त किया है कि श्री प्रधान अपने दायित्व का निर्वहन पूरी निष्ठा एवं जिम्मेदारी के साथ करते हुए संगठन को और अधिक सशक्त बनाएंगे तथा किसानों-मजदूरों की समस्याओं के समाधान हेतु प्रभावी भूमिका निभाएंगे।</p>
<p>अपने मनोनयन पर श्री जुगल प्रधान ने संगठन के प्रति आभार व्यक्त करते हुए कहा कि यह दायित्व उनके लिए सम्मान के साथ-साथ एक बड़ी जिम्मेदारी भी है, जिसे वे जनहित और किसान हित को सर्वोपरि रखते हुए निभाएंगे।</p>
<p>क्षेत्र के सामाजिक संगठनों, किसानों एवं गणमान्य नागरिकों ने उनके मनोनयन का स्वागत करते हुए इसे जनसेवा की दिशा में एक सकारात्मक कदम बताया है।</p>
<p>घोषणा पत्र</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8383" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-09-22-16-12-080_com.whatsapp-edit-229x300.jpg" alt="" width="229" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-09-22-16-12-080_com.whatsapp-edit-229x300.jpg 229w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-09-22-16-12-080_com.whatsapp-edit-783x1024.jpg 783w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-09-22-16-12-080_com.whatsapp-edit-768x1004.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-09-22-16-12-080_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 229px) 100vw, 229px" /></p>
<p>सूचना स्रोत</p>
<figure id="attachment_8384" aria-describedby="caption-attachment-8384" style="width: 193px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-full wp-image-8384" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/Screenshot_2026-01-04-17-57-12-791_com.whatsapp-edit.jpg" alt="" width="193" height="174" /><figcaption id="caption-attachment-8384" class="wp-caption-text">जुगल प्रधान</figcaption></figure>
<p>पाठ्य उन्नयन और विस्तार व प्रस्तुति</p>
<figure id="attachment_7943-2" aria-describedby="caption-attachment-7943-2" style="width: 293px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7943" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg" alt="" width="293" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg 293w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-1001x1024.jpg 1001w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-768x786.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px" /><figcaption id="caption-attachment-7943-2" class="wp-caption-text">चैट जीपीटी (नवाचार सहायक)</figcaption></figure>
<figure id="attachment_7850-5" aria-describedby="caption-attachment-7850-5" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850-5" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>मेहमानों का स्वागत</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/welcome-of-guests/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 29 Dec 2025 21:48:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8214</guid>

					<description><![CDATA[दिल्ली से पधारे सम्माननीय एवं विद्वान विधिवेत्ता श्री भारत भूषण जी, डॉ. विनोद विधूड़ी जी, श्री ज्ञानेन्द्र अवाना जी तथा श्री दिवाकर विधूड़ी जी सहित अन्य गणमान्य अतिथियों का गरिमामय&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>दिल्ली से पधारे सम्माननीय एवं विद्वान विधिवेत्ता श्री भारत भूषण जी, डॉ. विनोद विधूड़ी जी, श्री ज्ञानेन्द्र अवाना जी तथा श्री दिवाकर विधूड़ी जी सहित अन्य गणमान्य अतिथियों का गरिमामय स्वागत एवं सम्मान किया गया। इस अवसर पर आध्यात्मिक पथप्रदर्शक पूज्य पटिया वाले महाराज जी की भी विशेष उपस्थिति रही। आयोजकों द्वारा सभी अतिथियों को दिव्य जीवन ग्रंथ एवं युग साहित्य भेंट कर सम्मानित किया गया। कार्यक्रम सौहार्द, वैचारिक विमर्श और सांस्कृतिक गरिमा के वातावरण में सम्पन्न हुआ, जिसमें सामाजिक, बौद्धिक एवं आध्यात्मिक विषयों पर सार्थक संवाद स्थापित हुआ।</p>
<p>झलकियाँ</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8215" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0090-300x135.jpg" alt="" width="300" height="135" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0090-300x135.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0090-1024x461.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0090-768x346.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0090.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8216" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0091-135x300.jpg" alt="" width="135" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0091-135x300.jpg 135w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0091-459x1024.jpg 459w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0091.jpg 540w" sizes="auto, (max-width: 135px) 100vw, 135px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8217" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0092-135x300.jpg" alt="" width="135" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0092-135x300.jpg 135w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0092-461x1024.jpg 461w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0092.jpg 576w" sizes="auto, (max-width: 135px) 100vw, 135px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8218" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0093-300x135.jpg" alt="" width="300" height="135" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0093-300x135.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0093-1024x461.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0093-768x346.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0093.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8219" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0094-300x135.jpg" alt="" width="300" height="135" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0094-300x135.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0094-1024x461.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0094-768x346.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251229-WA0094.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>सूचना स्रोत</p>
<p>ग्वालियर से और आनुवंशिक बल सुनहरा कल से साभार</p>
<p>पाठ्य उन्नयन और विस्तार व प्रस्तुति</p>
<figure id="attachment_7957-3" aria-describedby="caption-attachment-7957-3" style="width: 298px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7957" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg" alt="" width="298" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg 298w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-150x150.jpg 150w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-768x774.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit.jpg 989w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /><figcaption id="caption-attachment-7957-3" class="wp-caption-text">शब्दशिल्प</figcaption></figure>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7943" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg" alt="" width="293" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg 293w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-1001x1024.jpg 1001w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-768x786.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px" /></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
