<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Social &#8211; Uljhan Suljhan</title>
	<atom:link href="https://uljhansuljhan.in/category/social/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://uljhansuljhan.in</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Mon, 14 Sep 2026 16:34:12 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.1</generator>

<image>
	<url>https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2024/12/cropped-logo-1-32x32.jpg</url>
	<title>Social &#8211; Uljhan Suljhan</title>
	<link>https://uljhansuljhan.in</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>मेरी बोली, मेरी पहिचान</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/meri-boli-meri-pahichaan/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 Sep 2026 16:24:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=11076</guid>

					<description><![CDATA[14 सितंबर, हिन्दी दिवस पर साहित्यिक क्लब एम एम एच कॉलेज ग़ाज़ियाबाद में धूम धाम से मनाया हिन्दी उत्सव मेरी बोली, मेरी पहचान  हिन्दी की लोकधाराओं का साहित्यिक उत्सव 14&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>14 सितंबर, हिन्दी दिवस पर साहित्यिक क्लब एम एम एच कॉलेज ग़ाज़ियाबाद में धूम धाम से मनाया हिन्दी उत्सव</strong></p>
<h1><strong>मेरी बोली, मेरी पहचान </strong></h1>
<h3>हिन्दी की लोकधाराओं का साहित्यिक उत्सव</h3>
<p>14 सितम्बर 2026 को हिन्दी दिवस के अवसर पर लिटरेरी क्लब, एम.एम.एच. कॉलेज, गाज़ियाबाद द्वारा महाविद्यालय के सभागार में दोपहर 1:00 बजे से 2:30 बजे तक “मेरी बोली, मेरी पहचान : हिन्दी की लोकधाराएँ” विषय पर एक भव्य साहित्यिक कार्यक्रम का आयोजन किया गया। कार्यक्रम का उद्देश्य हिन्दी भाषा के साथ-साथ उसकी विविध लोकधाराओं, बोलियों, लोक-स्मृतियों और सांस्कृतिक विरासत को रेखांकित करना था। इस अवसर पर एल.आर. कॉलेज, गाज़ियाबाद, के.आई.ई.टी. यूनिवर्सिटी, गाज़ियाबाद तथा आर.सी.सी.वी. गर्ल्स कॉलेज के विद्यार्थियों ने विभिन्न साहित्यिक प्रतियोगिताओं में उत्साहपूर्वक प्रतिभाग किया, जिससे कार्यक्रम को अंतर-महाविद्यालयीय स्वरूप प्राप्त हुआ।</p>
<p>कार्यक्रम की गरिमामयी उपस्थिति मुख्य अतिथि डॉ. सीता सागर, प्रख्यात कवयित्री एवं साहित्यिक साधिका, तथा महाविद्यालय के प्राचार्य प्रो. संजय कुमार सिंह, संयोजिका प्रो. सुरेखा अहलावत और निर्णायक मंडल के सदस्यों डॉ. परितोष मणि, प्रो. शुभाषिणी, प्रो. बीना शर्मा, प्रो. संध्या शर्मा तथा डॉ. राजेश कुमार शर्मा से रही। कार्यक्रम का संचालन साक्षी, (एम.ए.) द्वारा किया गया।</p>
<p>कार्यक्रम का आरंभ तिलक एवं मंगलाचरण के साथ हुआ, जिसके पश्चात् विषय की संक्षिप्त भूमिका प्रस्तुत करते हुए हिन्दी की लोकधाराओं को हमारी सांस्कृतिक पहचान और सामूहिक स्मृति का महत्वपूर्ण आधार बताया गया। इसके बाद सरस्वती वंदना ने पूरे वातावरण को साहित्यिक एवं आध्यात्मिक गरिमा प्रदान की। कार्यक्रम के औपचारिक क्रम में विभिन्न अतिथियों एवं निर्णायकों का सम्मान सम्मान-पट्ट भेंट कर किया गया।</p>
<p>इस अवसर पर प्राचार्य प्रो. संजय कुमार सिंह ने हिन्दी दिवस की प्रासंगिकता पर अपने विचार व्यक्त करते हुए हिन्दी को केवल भाषा के रूप में नहीं, बल्कि भारतीय समाज की विविध सांस्कृतिक अभिव्यक्तियों को जोड़ने वाली सशक्त कड़ी के रूप में रेखांकित किया। इसके पश्चात् प्रतियोगिताओं का परिचय देते हुए प्रतिभागियों को समय-सीमा, मौलिकता, अभिव्यक्ति तथा भाषा, विषय-वस्तु और प्रस्तुति के आधार पर मूल्यांकन की जानकारी दी गई। निर्णायकों का निर्णय अंतिम एवं सर्वमान्य रहने की बात भी स्पष्ट की गई।</p>
<p>काव्य-पाठ प्रतियोगिता में समृद्धि सरोज (बी कॉम., एल.आर. कॉलेज), सृष्टि (बी.सी.ए., आर.सी.सी.वी. गर्ल्स कॉलेज), हर्ष शर्मा (एम.ए. प्रथम वर्ष, एम.एम.एच. कॉलेज), प्रियांशु सिंह (बी.एससी., एम.एम.एच. कॉलेज), आदित्य पंवार (बी.बी.ए., एम.एम.एच. कॉलेज) तथा कृष्णा (बी कॉम., एम.एम.एच. कॉलेज) ने प्रतिभाग किया। प्रतियोगिता में प्रथम स्थान प्रियांशु सिंह, द्वितीय स्थान हर्ष शर्मा तथा तृतीय स्थान कृष्णा ने प्राप्त किया, जबकि सांत्वना पुरस्कार सृष्टि को प्रदान किया गया।</p>
<p>इसके बाद “मेरी बोली, मेरी बात” प्रतियोगिता के अंतर्गत लोककथाओं एवं एकल प्रस्तुतियों के माध्यम से प्रतिभागियों ने अपनी-अपनी लोकभाषाई एवं सांस्कृतिक संवेदनाओं को अभिव्यक्त किया। इसमें पलक कुमारी (बी.कॉम., एल.आर. कॉलेज), आदित्य राज (बी.टेक., के.आई.ई.टी. यूनिवर्सिटी), महक (बी.ए. द्वितीय वर्ष, एम.एम.एच. कॉलेज) तथा तुलिका श्रीवास्तव (एम.एम.एच. कॉलेज) ने भाग लिया। इस प्रतियोगिता में प्रथम स्थान आदित्य राज, द्वितीय स्थान महक तथा तृतीय स्थान तुलिका श्रीवास्तव ने प्राप्त किया, जबकि सांत्वना पुरस्कार पलक कुमारी को मिला।</p>
<p>कार्यक्रम के अंतर्गत आयोजित निबंध लेखन एवं पुस्तक समीक्षा प्रतियोगिताओं में भी विद्यार्थियों ने अपनी साहित्यिक प्रतिभा का परिचय दिया। निबंध लेखन में प्रथम स्थान नीतू वर्मा, द्वितीय अनुष्का राज तथा तृतीय अजय सिंह ने प्राप्त किया, जबकि आदित्य गहलोत, रमेश और साक्षी को सांत्वना पुरस्कार प्रदान किया गया। पुस्तक समीक्षा में प्रथम स्थान दिव्यांश शर्मा (एल.आर. कॉलेज), द्वितीय अदिति चौहान तथा तृतीय हर्षित ने प्राप्त किया, जबकि वंश सहरावत को सांत्वना पुरस्कार दिया गया।</p>
<p>कार्यक्रम का मुख्य आकर्षण मुख्य अतिथि डॉ. सीता सागर, प्रख्यात कवयित्री एवं साहित्यिक साधिका ,का गरिमामय काव्य-पाठ रहा। डॉ. सीता सागर ने अपने प्रभावशाली वक्तव्य में हिन्दी दिवस की प्रासंगिकता, हिन्दी की समृद्ध साहित्यिक परंपरा तथा लोकभाषाओं और बोलियों के सांस्कृतिक महत्व पर प्रकाश डाला। उन्होंने हिन्दी को केवल संवाद का माध्यम न मानकर हमारी स्मृतियों, संवेदनाओं, लोकजीवन और सांस्कृतिक अस्मिता की जीवंत अभिव्यक्ति के रूप में प्रस्तुत किया। इसके पश्चात् उनके भावपूर्ण काव्य-पाठ ने सभागार में उपस्थित सभी श्रोताओं को मंत्रमुग्ध कर दिया। उनकी प्रस्तुति में भाषा, संस्कृति और मानवीय संवेदनाओं का सुंदर समन्वय दिखाई दिया और कार्यक्रम को एक विशिष्ट साहित्यिक ऊँचाई प्राप्त हुई।</p>
<p>अंत में विभिन्न प्रतियोगिताओं के परिणाम घोषित किए गए तथा विजेताओं और प्रतिभागियों को प्रमाण-पत्र प्रदान किए गए। सभी प्रतिभागियों ने अपनी रचनात्मकता, भाषिक कौशल और प्रस्तुति के माध्यम से कार्यक्रम को जीवंत बनाया। इसके पश्चात् सभी अतिथियों, निर्णायकों, शिक्षकों एवं प्रतिभागियों के साथ *समूह-चित्र* लिया गया। कार्यक्रम का समापन राष्ट्रगान के साथ हुआ।</p>
<p>समग्र रूप से यह आयोजन हिन्दी के साथ-साथ उसकी विविध लोकभाषाओं और बोलियों को सम्मान देने वाला एक सार्थक साहित्यिक प्रयास रहा। कार्यक्रम ने यह संदेश सशक्त रूप से प्रस्तुत किया कि &#8220;बोली केवल संवाद का माध्यम नहीं, बल्कि हमारी जड़ों, स्मृतियों और पहचान की जीवंत धरोहर है।&#8221;</p>
<p>झलकियाँ</p>
<p><img fetchpriority="high" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-11077" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0202-300x169.jpg" alt="" width="300" height="169" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0202-300x169.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0202-1024x576.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0202-768x432.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0202-1536x864.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0202.jpg 1600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-11078" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0201-300x169.jpg" alt="" width="300" height="169" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0201-300x169.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0201-1024x576.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0201-768x432.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0201-1536x864.jpg 1536w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260914-WA0201.jpg 1600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>सूचना स्रोत</p>
<figure id="attachment_9594" aria-describedby="caption-attachment-9594" style="width: 225px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-medium wp-image-9594" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/04/IMG-20260416-WA0074-225x300.jpg" alt="" width="225" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/04/IMG-20260416-WA0074-225x300.jpg 225w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/04/IMG-20260416-WA0074-768x1024.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/04/IMG-20260416-WA0074-1152x1536.jpg 1152w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/04/IMG-20260416-WA0074.jpg 1200w" sizes="(max-width: 225px) 100vw, 225px" /><figcaption id="caption-attachment-9594" class="wp-caption-text">प्रो (डॉ) राकेश राणा</figcaption></figure>
<p>प्रस्तुति</p>
<figure id="attachment_9836" aria-describedby="caption-attachment-9836" style="width: 212px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-9836" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg" alt="" width="212" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg 212w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit.jpg 565w" sizes="auto, (max-width: 212px) 100vw, 212px" /><figcaption id="caption-attachment-9836" class="wp-caption-text">उलझन सुलझन</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>सम्मान</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/honour-2-4/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 07 Sep 2026 14:45:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=10959</guid>

					<description><![CDATA[उपप्राचार्य सुनिता मीना को शिक्षक दिवस के उपलक्ष पर राष्ट्रीय शिक्षक सम्मान से सम्मानित किया गया राजकीय बालिका उच्च माध्यमिक मानटाउन सवाई माधोपुर में कार्यरत उपप्राचार्य सुनिता मीना निवासी शेरपुर&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1><strong>उपप्राचार्य सुनिता मीना को शिक्षक दिवस के उपलक्ष पर राष्ट्रीय शिक्षक सम्मान से सम्मानित किया गया</strong></h1>
<p>राजकीय बालिका उच्च माध्यमिक मानटाउन सवाई माधोपुर में कार्यरत उपप्राचार्य सुनिता मीना निवासी शेरपुर खिलचीपुर को अपने शैक्षिक नवाचार, साहित्यिक योगदान तथा सामाजिक कार्यों हेतु कई पुरस्कारों से सम्मानित किया जा चुका है।<br />
राष्ट्रीय शिक्षक दिवस के उपलक्ष पर मुसाय नायक सीता देवी एजुकेशनल ट्रस्ट (समस्तीपुर, बिहार) द्वारा इन्हें शैक्षिक नवाचारों के लिए राष्ट्रीय शिक्षक सम्मान से नवाजा गया। इस शिक्षक सम्मान हेतु देश के अलग-अलग राज्यों से लगभग दो सौ पचास शिक्षकों का चयन किया गया।<br />
इसके अलावा भारतीय शिक्षा सेवा संस्थान द्वारा शिक्षक रत्न सम्मान, सनशाइन ऑफ़ इंडिया द्वारा सनशाइन ग्लोबल एडु स्टार अवार्ड से भी इन्हें सम्मानित किया गया।<br />
साथ ही नशा मुक्त समाज के निर्माण हेतु इनके द्वारा किए गए सराहनीय प्रयासों के लिए राजकीय डूंगर महाविद्यालय, बीकानेर द्वारा इन्हें संकल्प प्रमाण पत्र भेंट कर सम्मानित किया।<br />
सुनिता मीना की उक्त उपलब्धियों पर प्रधानाचार्य श्रीमती कल्पना शर्मा तथा सभी स्टाफ साथियों ने इन्हें बधाई देते हुए इनके उज्ज्वल भविष्य की कामना की।</p>
<p><strong>सम्मान प्रमाण</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10960" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0127-300x215.jpg" alt="" width="300" height="215" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0127-300x215.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0127-1024x734.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0127-768x550.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0127.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10961" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0125-200x300.jpg" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0125-200x300.jpg 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0125-682x1024.jpg 682w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0125-768x1154.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0125.jpg 852w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10962" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0126-300x212.jpg" alt="" width="300" height="212" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0126-300x212.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0126-1024x724.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0126-768x543.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0126.jpg 1400w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p><strong>सम्मानित प्रतिभा</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-10963" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0124-236x300.jpg" alt="" width="236" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0124-236x300.jpg 236w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/09/IMG-20260907-WA0124.jpg 664w" sizes="auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px" /></p>
<p>सुनिता मीना</p>
<p>प्रस्तुति</p>
<figure id="attachment_9836-2" aria-describedby="caption-attachment-9836-2" style="width: 212px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-9836" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg" alt="" width="212" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit-212x300.jpg 212w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/05/Screenshot_2026-04-16-06-23-26-077_com.android.chrome-edit.jpg 565w" sizes="auto, (max-width: 212px) 100vw, 212px" /><figcaption id="caption-attachment-9836-2" class="wp-caption-text">उलझन सुलझन</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>कविता</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/poem-18/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 23 Jul 2026 14:38:29 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=10418</guid>

					<description><![CDATA[लिखना अवश्य!  तुम लिखना इतिहास उन लोगों का जिन्होंने अहिंसा की कसमें खाई थीं हाथों में किताब, नारा इंकलाब फिर भी सर में लाठियाँ खाई थीं &#160; तुम लिखना जवाब&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1><strong>लिखना अवश्य! </strong></h1>
<p>तुम लिखना इतिहास उन लोगों का</p>
<p>जिन्होंने अहिंसा की कसमें खाई थीं</p>
<p>हाथों में किताब, नारा इंकलाब</p>
<p>फिर भी सर में लाठियाँ खाई थीं</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>तुम लिखना जवाब लाठियों का</p>
<p>जो खुद भी खून से नहाई थीं</p>
<p>मासूमों की चीखें सुन खुद</p>
<p>भारत माता भी कराही थी</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>तुम लिखना हिसाब रोटियों का</p>
<p>जो दूर देश से आईं थीं</p>
<p>किसी ने मरहम लगाया, किसी ने पानी पिलाया</p>
<p>किसी ने मिठाई खिलाई थी</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>तुम लिखना &#8216;लाला &#8216; मरा नहीं</p>
<p>उसने फिर लाठियाँ अंग्रेजों की खायी थीं</p>
<p>ताबूत में आखिरी कील बनेगी</p>
<p>हर चीख में यही दुहाई थी</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>तुम लिखना इतिहास उन लोगों का</p>
<p>जिन्होंने अहिंसा की कसमें खाई थीं</p>
<p>वो डटे रहे मैदानों में,</p>
<p>बारिश और तूफानों में,</p>
<p>फिर याद भगत सिंह की आई थी</p>
<p>फिर याद भगत सिंह की आई थी</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>देखी थी हमने तस्वीर पुरानी</p>
<p>क्या ये वही डायर था? जिसने</p>
<p>निहत्थों पर गोली बरसाई थी</p>
<p>तुम लिखना इतिहास उन लोगों का</p>
<p>जिन्होंने अहिंसा की कसमें खाई थीं।।</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>हड्डी टूटी, फटी कमीजें</p>
<p>गिरते पड़ते लोगों की तस्वीरें सामने आईं थीं</p>
<p>हुक्मरानों ने ये लिख डाला</p>
<p>ये अपने थोड़ी थे</p>
<p>ये तो और देश के दंगाई हैं</p>
<p>तुम लिखना इतिहास उन लोगों का</p>
<p>जिन्होंने अहिंसा की कसमें खाई थी ।।</p>
<p><strong>रचयिता</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<figure id="attachment_10419" aria-describedby="caption-attachment-10419" style="width: 220px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-10419" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/07/IMG-20260710-WA0064-220x300.jpg" alt="" width="220" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/07/IMG-20260710-WA0064-220x300.jpg 220w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/07/IMG-20260710-WA0064.jpg 269w" sizes="auto, (max-width: 220px) 100vw, 220px" /><figcaption id="caption-attachment-10419" class="wp-caption-text">डॉ नाज़ परवीन<span style="font-size: 16px;"> ✍️</span></figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>मनःस्थिति</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/%e0%a4%ae%e0%a4%a8%e0%a4%83%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a5%e0%a4%bf%e0%a4%a4%e0%a4%bf/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 28 Jan 2026 13:44:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Empowerment]]></category>
		<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8744</guid>

					<description><![CDATA[इच्छाएँ क्यूं ख़त्म नहीं होतीं यह एक अत्यंत गूढ़ और दार्शनिक प्रश्न है। इच्छाओं का अंत न होना मानवीय स्वभाव का वह केंद्र बिंदु है, जिसने सदियों से विचारकों और&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>इच्छाएँ क्यूं ख़त्म नहीं होतीं</h1>
<p>यह एक अत्यंत गूढ़ और दार्शनिक प्रश्न है। इच्छाओं का अंत न होना मानवीय स्वभाव का वह केंद्र बिंदु है, जिसने सदियों से विचारकों और मनीषियों को सोचने पर विवश किया है।</p>
<h2>मृगतृष्णा का अंतहीन पथ</h2>
<h3>इच्छाएँ क्यों ख़त्म नहीं होतीं?</h3>
<p>इच्छा मानवीय चेतना का वह बीज है, जो अभाव की कोख से जन्म लेता है। मनुष्य के भीतर एक शाश्वत &#8216;अपूर्णता&#8217; का बोध होता है, जिसे भरने के लिए वह निरंतर बाहर की वस्तुओं, पद और प्रतिष्ठा की ओर भागता है। लेकिन विडंबना यह है कि यह प्यास पानी पीने से शांत नहीं होती, बल्कि खारे पानी की तरह और बढ़ती जाती है।</p>
<h2>&#8216;अगला&#8217; पड़ाव की मानसिकता</h2>
<p>हमारी मनोवैज्ञानिक संरचना कुछ ऐसी है कि हम &#8216;प्राप्ति&#8217; का आनंद लेने के बजाय &#8216;अप्राप्ति&#8217; पर ध्यान केंद्रित करते हैं। जैसे ही एक लक्ष्य पूरा होता है, मस्तिष्क तुरंत उससे श्रेष्ठ का मानक (Standard) तय कर देता है। जिसे कल तक हम &#8216;सपना&#8217; कहते थे, उसे हासिल करते ही वह &#8216;साधारण&#8217; हो जाता है और एक नई आकांक्षा जन्म ले लेती है।</p>
<h2>तुलना की स्पर्धा</h2>
<p>इच्छाएं अक्सर व्यक्तिगत ज़रूरत से ज़्यादा सामाजिक प्रतिस्पर्धा से जन्म लेती हैं। &#8220;मेरे पास क्या है&#8221; से अधिक दु:ख इस बात का होता है कि &#8220;दूसरे के पास मुझसे बेहतर क्या है।&#8221; यह तुलनात्मक सुख (Comparative Happiness) कभी संतुष्ट नहीं होने देता, क्योंकि दुनिया में हमेशा कोई न कोई हमसे आगे रहेगा ही।</p>
<h2>परिवर्तनशीलता और अनित्यता</h2>
<p>संसार का नियम है परिवर्तन। हम जिन वस्तुओं से सुख खोजते हैं, वे नाशवान हैं। जब कोई वस्तु पुरानी होती है या उसका आकर्षण फीका पड़ता है, तो मन नए रोमांच की तलाश में निकल पड़ता है। इच्छाएं दरअसल मन की उस बोरियत (Boredom) से बचने का रास्ता हैं, जो हमें स्वयं के साथ अकेले बैठने पर महसूस होती है।</p>
<h2>जीवविज्ञानी दृष्टिकोण (Dopamine Loop)</h2>
<p>वैज्ञानिक दृष्टि से देखें तो हमारे मस्तिष्क में &#8216;डोपामाइन&#8217; नामक रसायन सक्रिय होता है, जो हमें किसी चीज़ को पाने की प्रेरणा देता है। पाने के बाद वह आनंद क्षणिक होता है, और मस्तिष्क फिर से उसी &#8216;रश&#8217; को महसूस करने के लिए नई इच्छा की मांग करता है।</p>
<h2>समाधान कहाँ है?</h2>
<p>इच्छाओं को बलपूर्वक मारना तो असंभव है, लेकिन उन्हें &#8216;संस्कारित&#8217; करना संभव है। जब हम &#8216;संयोग&#8217; (जो मिला है) पर ध्यान केंद्रित करते हैं, तो कृतज्ञता (Gratitude) जन्म लेती है।</p>
<p><strong>माननीय सत्य यह है</strong>: इच्छाएं नदी के पानी की तरह हैं; यदि वे मर्यादा के तटों में रहें तो जीवन को सींचती हैं, और यदि तट तोड़ दें तो मनुष्य को अतृप्ति के सागर में डुबो देती हैं।</p>
<p><strong>शांति का मार्ग</strong> इच्छाओं की शून्यता में नहीं, बल्कि इस बोध में है कि— <em>&#8220;मैं जो हूँ, वह पर्याप्त है।&#8221;</em></p>
<p>इच्छाओं के अंतहीन चक्र को समझना वास्तव में स्वयं को समझने जैसा है। जब हम इसे आध्यात्मिक और मनोवैज्ञानिक चश्मे से देखते हैं, तो यह केवल एक आदत नहीं, बल्कि अस्तित्व का एक गहरा संघर्ष प्रतीत होता है।</p>
<h2>इच्छाओं का अंतहीन जाल</h2>
<h3>आध्यात्मिक दृष्टिकोण</h3>
<h4>&#8216;अहं&#8217; और &#8216;अज्ञान&#8217;</h4>
<p>आध्यात्मिक दर्शन के अनुसार, इच्छाएँ मनुष्य की अपूर्णता के बोध से उपजती हैं।</p>
<p><strong>आत्मा</strong> <strong>की ख़ोज</strong>: अध्यात्म कहता है कि मनुष्य मूलतः &#8216;पूर्ण&#8217; (आनंद स्वरूप) है, लेकिन वह अपनी इस वास्तविकता को भूलकर बाहरी संसार में पूर्णता खोजता है। यह वैसी ही स्थिति है जैसे कस्तूरी मृग अपनी ही सुगंध के लिए वन-वन भटकता है।</p>
<p><strong>अविद्या</strong> (Ignorance): वेदान्त के अनुसार, हम नाशवान वस्तुओं (माया) में शाश्वत सुख खोजते हैं। चूँकि वस्तुएँ क्षणभंगुर हैं, उनसे मिलने वाला सुख भी समाप्त हो जाता है, और व्यक्ति फिर से एक नई इच्छा के पीछे भागने लगता है।</p>
<p><strong>वासना का चक्र</strong>: भगवदगीता में कहा गया है कि विषयों का चिंतन करने से आसक्ति पैदा होती है, और आसक्ति से कामना (इच्छा)। यह एक ऐसा चक्र है जिसे केवल &#8216;विवेक&#8217; और &#8216;वैराग्य&#8217; से ही संतुलित किया जा सकता है।</p>
<h2>मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोण</h2>
<h3>&#8216;अनुकूलन&#8217; और &#8216;अतृप्ति&#8217;</h3>
<p>मनोविज्ञान इच्छाओं को हमारे मस्तिष्क की कार्यप्रणाली और व्यक्तित्व विकास से जोड़ता है।</p>
<p><strong>हेडोनिक एडप्टेशन</strong> (Hedonic Adaptation): यह एक मनोवैज्ञानिक घटना है जहाँ मनुष्य किसी भी बड़ी खुशी या उपलब्धि के बाद बहुत जल्दी अपने &#8216;सामान्य स्तर&#8217; पर लौट आता है। नई कार या पदोन्नति का सुख कुछ दिनों बाद सामान्य लगने लगता है, और मस्तिष्क फिर से &#8216;डोपामाइन&#8217; (खुशी का हार्मोन) की तलाश में नई इच्छा पैदा करता है।</p>
<p><strong>अपूर्ण बचपन और असुरक्षा</strong>: कई बार इच्छाएँ हमारी आंतरिक असुरक्षा को ढंकने का माध्यम होती हैं। मनोवैज्ञानिक मानते हैं कि जिन लोगों को भावनात्मक सुरक्षा नहीं मिलती, वे भौतिक वस्तुओं के संचय (Accumulation) के माध्यम से उस खालीपन को भरने की कोशिश करते हैं।</p>
<p><strong>मैस्लो</strong> <strong>का</strong> <strong>पदानुक्रम</strong> (Maslow&#8217;s Hierarchy): जैसे ही हमारी बुनियादी ज़रूरतें पूरी होती हैं, हम &#8216;आत्म-सम्मान&#8217; और &#8216;आत्म-सिद्धि&#8217; जैसी उच्च इच्छाओं की ओर बढ़ते हैं। यानी इच्छा का स्वरूप बदलता है, मात्रा नहीं।</p>
<p>इच्छाएँ मूलतः &#8216;ऊर्जा&#8217; हैं। यदि ये स्वार्थ और लालच की ओर मुड़ें, तो बंधन बन जाती हैं; और यदि ये सेवा, ज्ञान या रचनात्मकता की ओर मुड़ें, तो विकास का माध्यम बनती हैं। इच्छाओं को &#8216;खत्म&#8217; करना शायद मानव देह में संभव न हो, लेकिन उन्हे&#8217;दृष्टा&#8217; (Observer) बनकर देखना हमें उनकी गुलामी से मुक्त कर सकता है।</p>
<p>इच्छाएँ उस समुद्र की लहरों की तरह हैं, जो कभी शांत नहीं होतीं। शांति लहरों को रोकने में नहीं, बल्कि गहराई में उतरने में है।</p>
<p><strong>सूचना स्रोत</strong></p>
<figure id="attachment_8745" aria-describedby="caption-attachment-8745" style="width: 270px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-8745" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260128-WA0012-270x300.jpg" alt="" width="270" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260128-WA0012-270x300.jpg 270w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260128-WA0012.jpg 474w" sizes="auto, (max-width: 270px) 100vw, 270px" /><figcaption id="caption-attachment-8745" class="wp-caption-text">दक्षा जोशी &#8216;निर्झरा&#8217;<br />स्थानीय सम्पादिका<br />उलझन सुलझन (लेडीज विंग)<br />अहमदाबाद (गुजरात)</figcaption></figure>
<p><strong>कल्पना</strong></p>
<figure id="attachment_7957" aria-describedby="caption-attachment-7957" style="width: 298px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7957" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg" alt="" width="298" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg 298w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-150x150.jpg 150w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-768x774.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit.jpg 989w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /><figcaption id="caption-attachment-7957" class="wp-caption-text">कल्पनाकार है शब्दशिल्प</figcaption></figure>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7850" aria-describedby="caption-attachment-7850" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>एक प्रसंग रामायण का</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/ek-prasang-ramayan-ka/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 17 Jan 2026 23:15:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Analysis]]></category>
		<category><![CDATA[Inspiration]]></category>
		<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8548</guid>

					<description><![CDATA[एक प्रसंग रामायण का आज़ प्रमिला जी ने रामायण के एक ऐसे पात्र पर कविता लिखी है। जिसका आज तक भी बहिष्कार होता है। आज भी कोई उसका नाम अपने&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h2><strong>एक प्रसंग रामायण का</strong></h2>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8558" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_38_14-AM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_38_14-AM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_38_14-AM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_38_14-AM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_38_14-AM.png 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p><em>आज़ प्रमिला जी ने रामायण के एक ऐसे पात्र पर</em><br />
<em>कविता लिखी है। जिसका आज तक भी बहिष्कार</em><br />
<em>होता है। आज भी कोई उसका नाम अपने बच्चे को नहीं देता।</em></p>
<p>माध्यम बनी मंथरा।<br />
कैकेयी ने कलंक लगा लिया।<br />
निज स्वार्थ त्यागकर।<br />
परिशुद्ध प्रेम का प्रमाण दिया।<br />
सब देवों का कार्य साधने।<br />
साधु संत समाज के लिए।<br />
अपना सर्वस्व लुटा दिया।<br />
कैकेयी कलंक लगा लिया।</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8551" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-17-2026-10_54_30-PM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-17-2026-10_54_30-PM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-17-2026-10_54_30-PM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-17-2026-10_54_30-PM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-17-2026-10_54_30-PM.png 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p>प्रेम तो वह भरत से ज्यादा<br />
राम को किया करतीं थीं।<br />
पर सौतेली का अपमान सहना।<br />
निज स्वार्थ नहीं , परमार्थ के लिए।<br />
कैकेयी ने कलंक लगा लिया।</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8552" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_12_40-AM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_12_40-AM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_12_40-AM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_12_40-AM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_12_40-AM.png 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p>अनंत युगों तक,अन्तस्थल में<br />
उर्वर उपवन सुरभी को।<br />
बंजर मरुस्थल बना दिया।<br />
कैकेई ने कलंक लगा लिया।</p>
<p>उसके भीतर प्रेम प्रवाह था।<br />
थी ममता की निर्मल धारा।<br />
प्रेम पल्लवित होता भीतर।<br />
बिखरे जिसके अंतस्थल में।<br />
पर किस कालजयी प्रहरी का<br />
आठों यम पहरा लगा दिया।<br />
कैकेयी ने कलंक लगा लिया।</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8555" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_18_06-AM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_18_06-AM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_18_06-AM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_18_06-AM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_18_06-AM.png 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p>युग बीते पर कोई भी।<br />
कैकेई नाम ना धर पाया।<br />
ना कोप भवन तेरे भीतर।<br />
अंतर्मन को आघात दिया।<br />
निज स्वार्थ त्याग कर।<br />
कैकेयी ने कलंक लगा लिया।</p>
<p style="padding-left: 40px;"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8557" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_37_41-AM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_37_41-AM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_37_41-AM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_37_41-AM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-18-2026-04_37_41-AM.png 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /></p>
<p><strong>सृजक</strong></p>
<figure id="attachment_8443" aria-describedby="caption-attachment-8443" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-8443" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260114-WA0040-300x214.jpg" alt="" width="300" height="214" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260114-WA0040-300x214.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260114-WA0040-1024x730.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260114-WA0040-768x548.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/IMG-20260114-WA0040.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-8443" class="wp-caption-text">प्रमिला त्रिवेदी</figcaption></figure>
<p>स्वरचित कविता<br />
<strong>पाठ्य उन्नयन और चित्र सृजन</strong></p>
<figure id="attachment_7943" aria-describedby="caption-attachment-7943" style="width: 293px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7943" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg" alt="" width="293" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg 293w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-1001x1024.jpg 1001w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-768x786.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px" /><figcaption id="caption-attachment-7943" class="wp-caption-text">चैट जीपीटी (नवाचार सहायक)</figcaption></figure>
<figure id="attachment_7957-2" aria-describedby="caption-attachment-7957-2" style="width: 298px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7957" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg" alt="" width="298" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg 298w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-150x150.jpg 150w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-768x774.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit.jpg 989w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /><figcaption id="caption-attachment-7957-2" class="wp-caption-text">कल्पनाकार है शब्दशिल्प</figcaption></figure>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7850-2" aria-describedby="caption-attachment-7850-2" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7850-2" class="wp-caption-text">प्रस्तुतकर्ता</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title></title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/8391-2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 10 Jan 2026 21:45:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Poem]]></category>
		<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8391</guid>

					<description><![CDATA[जिन्दगी भूमिका &#8211; जीवन से संवाद करती हुई यह रचना स्त्री-मन की उस अदम्य चेतना को उद्घाटित करती है, जो पीड़ा, बंधन, उदासी और नकारात्मकता के हर प्रहार को आत्मबल,&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1 data-pm-slice="1 1 []">जिन्दगी</h1>
<p data-pm-slice="1 1 []"><strong>भूमिका</strong> &#8211; जीवन से संवाद करती हुई यह रचना स्त्री-मन की उस अदम्य चेतना को उद्घाटित करती है, जो पीड़ा, बंधन, उदासी और नकारात्मकता के हर प्रहार को आत्मबल, प्रेम, आशा और मुस्कान में रूपांतरित कर देने की सामर्थ्य रखती है। यहाँ ‘जिन्दगी’ एक चुनौती बनकर सामने आती है—कभी तन्हाई देती हुई, कभी पाँवों में बेड़ियाँ डालती हुई, कभी रास्तों में नफ़रत और निराशा के पहाड़ खड़े करती हुई—और उसके प्रत्युत्तर में रचनाकार प्रमिला त्रिवेदी का स्वर जीवन से हार न मानने का साहसिक उद्घोष बन जाता है। यह कविता टूटने का नहीं, भीतर से और अधिक सजग होकर जीने का संकल्प है; जहाँ संवाद स्वयं से होता है, उड़ान मन के आकाश में भरी जाती है और हर अँधियारे के विरुद्ध आशा का झरना फूट पड़ता है। पाठक जब इस रचना में प्रवेश करता है, तो वह केवल पंक्तियाँ नहीं पढ़ता, बल्कि अपने ही भीतर छिपी उस जिजीविषा से साक्षात्कार करता है, जो तमाम कोशिशों के बावजूद मिटती नहीं—बल्कि जीवन को स्वयं में जीकर और अधिक अर्थपूर्ण बना देती है। आइए रूबरू होइए रचनाकार के भावों से।</p>
<figure id="attachment_8392" aria-describedby="caption-attachment-8392" style="width: 200px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-8392" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-11-2026-03_04_34-AM-200x300.png" alt="" width="200" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-11-2026-03_04_34-AM-200x300.png 200w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-11-2026-03_04_34-AM-683x1024.png 683w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-11-2026-03_04_34-AM-768x1152.png 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2026/01/ChatGPT-Image-Jan-11-2026-03_04_34-AM.png 1024w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /><figcaption id="caption-attachment-8392" class="wp-caption-text">जिन्दगी से मौलिक साक्षात्कार</figcaption></figure>
<p>तू कर तन्हा मुझे</p>
<p>मैं खुद से बतियाऊँगी</p>
<p>तू भर आँखों में उदासी की शाम का धुधँलका</p>
<p>मैं होंठों पे मुस्कान का सूरज उगाऊँगी</p>
<p>तू लगा पैरों में बदिंशों की साँकलें</p>
<p>मैं मन के आकाश में उडान भर आऊँगी</p>
<p>तू उडेल राहों में नफरतों का ज्वालामुखी</p>
<p>मैं प्रेम के दरिया सी बह जाऊँगी</p>
<p>तू खड़े कर निराशा के पहाड़</p>
<p>मैं आशा के झरने सी फूट आऊँगी</p>
<p>तू कर लाख कोशिश, मुझे मिटाने की जिन्दगी</p>
<p>मैं फिर भी तुझे खुद में जीकर ही जाऊँगी</p>
<p>रचनाकार</p>
<p><strong><span style="color: #00ff00;">प्रमिला त्रिवेदी</span></strong></p>
<p>भूमिका और चित्र सृजन सहयोग</p>
<figure id="attachment_7943-2" aria-describedby="caption-attachment-7943-2" style="width: 293px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7943" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg" alt="" width="293" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-293x300.jpg 293w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-1001x1024.jpg 1001w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit-768x786.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-14-11-19-27-067_com.google.android.googlequicksearchbox-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px" /><figcaption id="caption-attachment-7943-2" class="wp-caption-text"><span style="color: #339966;">चैट जीपीटी</span> (नवाचार सहायक)</figcaption></figure>
<p>साज सज्जा और कल्पनाकार</p>
<figure id="attachment_7957-3" aria-describedby="caption-attachment-7957-3" style="width: 298px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7957" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg" alt="" width="298" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-298x300.jpg 298w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-150x150.jpg 150w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit-768x774.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-01-07-35-45-112_com.canva_.editor-edit.jpg 989w" sizes="auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px" /><figcaption id="caption-attachment-7957-3" class="wp-caption-text"><span style="color: #ff0000;">कल्पनाकार है शब्दशिल्प</span></figcaption></figure>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<figure id="attachment_7768" aria-describedby="caption-attachment-7768" style="width: 300px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-7768" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /><figcaption id="caption-attachment-7768" class="wp-caption-text">जागरूकता मासिक और पोर्टल सृजक</figcaption></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>नेत्र परीक्षण शिविर</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/eye-examination-camp/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 27 Dec 2025 14:49:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=8185</guid>

					<description><![CDATA[आज दिनांक 26 दिसंबर 2025 को कृपा फाउंडेशन गाजियाबाद अध्यक्ष डॉक्टर महिपाल सिंह जी ने डॉक्टर श्रॉफ चैरिटी आई हॉस्पिटल मनानी सहारनपुर के सहयोग से आंखों का निशुल्क नेत्र जांच&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>आज दिनांक 26 दिसंबर 2025 को कृपा फाउंडेशन गाजियाबाद अध्यक्ष डॉक्टर महिपाल सिंह जी ने डॉक्टर श्रॉफ चैरिटी आई हॉस्पिटल मनानी सहारनपुर के सहयोग से आंखों का निशुल्क नेत्र जांच शिविर का आयोजन कृपा ग्राम बहादरपुर में किया।</p>
<p>नेत्र जांच शिविर में 12 लोगों ने अपनी आंखों की जांच कराई। कुल मरीजों में से 3 लोगों को ऑपरेशन के लिए चिन्हित किया गया।</p>
<p>इन मरीजों में अहमदपुर, सकतपुर, बहादरपुर, नसरतपुर, सढोली हरिया आदि गांव के लोग शामिल रहे।</p>
<p>कैंप को सफल बनाने में कृपा फाऊंडेशन के कोऑर्डिनेटर सुशील कुमार और अस्पताल की टीम विजन टेक्नीशियन शालिनी जरावरे, रजनी सहगल, काउंसलर योगिता, संजीव, राजीव, विकास और पवन का सहयोग रहा।</p>
<p><strong>झलकियाँ</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8194" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-22-348_com.whatsapp-edit-300x229.jpg" alt="" width="300" height="229" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-22-348_com.whatsapp-edit-300x229.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-22-348_com.whatsapp-edit-1024x780.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-22-348_com.whatsapp-edit-768x585.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-22-348_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8195" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-44-702_com.whatsapp-edit-252x300.jpg" alt="" width="252" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-44-702_com.whatsapp-edit-252x300.jpg 252w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-44-702_com.whatsapp-edit-861x1024.jpg 861w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-44-702_com.whatsapp-edit-768x914.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-51-44-702_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 252px) 100vw, 252px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-8196" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-52-04-019_com.whatsapp-edit-193x300.jpg" alt="" width="193" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-52-04-019_com.whatsapp-edit-193x300.jpg 193w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-52-04-019_com.whatsapp-edit-659x1024.jpg 659w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-52-04-019_com.whatsapp-edit-768x1193.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-52-04-019_com.whatsapp-edit-989x1536.jpg 989w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-19-52-04-019_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 193px) 100vw, 193px" /></p>
<p><strong>कोऑर्डिनेटर</strong> एवं <strong>सूचना स्रोत</strong></p>
<figure id="attachment_8198" aria-describedby="caption-attachment-8198" style="width: 236px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" class="size-medium wp-image-8198" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-20-17-01-281_com.whatsapp-edit-236x300.jpg" alt="" width="236" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-20-17-01-281_com.whatsapp-edit-236x300.jpg 236w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-20-17-01-281_com.whatsapp-edit-806x1024.jpg 806w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-20-17-01-281_com.whatsapp-edit-768x976.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/Screenshot_2025-12-27-20-17-01-281_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px" /><figcaption id="caption-attachment-8198" class="wp-caption-text">सुशील कुमार</figcaption></figure>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Proud Moment</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/proud-moment/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 18 Dec 2025 03:50:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=7993</guid>

					<description><![CDATA[💐A Proud Moment for the Gurjar Community! 👇 Flying Officer Aditya Singh Barget has brought immense pride to his family, community, and Nation by being Commissioned into the Indian Air&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h2>💐A Proud Moment for the Gurjar Community! 👇</h2>
<p>Flying Officer Aditya Singh Barget has brought immense pride to his family, community, and Nation by being Commissioned into the Indian Air Force. Born in Vadodara ( Gujarat), Fg Offr Aditya is the son of Shri Vikram Singh Barget, who serves in the Indian Air Force 20 years nd now serving as the Chief of University Security (CUS) at Panjab University, Chandigarh.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7994" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251218-WA0012-138x300.jpg" alt="" width="138" height="300" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251218-WA0012-138x300.jpg 138w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251218-WA0012-472x1024.jpg 472w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/IMG-20251218-WA0012.jpg 590w" sizes="auto, (max-width: 138px) 100vw, 138px" /></p>
<p>His native place is Vill: Haiderpur, po: Sarsawa, Distt: Saharanpur (UP).</p>
<h3>Academic Brilliance &amp; Education</h3>
<p>Aditya has always been an exceptional student. He scored a perfect 10 CGPA in his 10th standard and went on to pursue Aerospace Engineering from the prestigious Punjab Engineering College (PEC), Chandigarh.</p>
<h3>Professional Experience</h3>
<p>After completing his education, he contributed to National Defense Research by working with the Defence Research and Development Organisation (DRDO), where he served with dedication.</p>
<h3>A Multifaceted Personality</h3>
<p>Beyond academics and profession, Aditya is a versatile individual. He has competed at the national level in both Football and yoga, showcasing his discipline and athletic prowess. He also holds the NCC &#8216;C&#8217; Certificate, which further instilled in him the values of leadership, discipline, and service to the Nation.</p>
<h3>The Journey to Success</h3>
<p>Driven by a childhood dream to serve the Nation, Aditya achieved this milestone through relentless hard work, focus, and dedication. To earn his wings as a Flying Officer, he underwent rigorous training at the Air Force Academy AFA , Hyderabad, and cleared competitive examinations such as AFCAT, NDA, NCC, and CDS.</p>
<p>His remarkable achievement has filled the entire Gurjar Community with joy and pride. Flying Officer Aditya Singh Barget&#8217;s journey stands as a powerful inspiration for every young dreamer striving to achieve their goals with perseverance and passion. Heartiest congratulations and best wishes to him from the community! 🎉💐🙏</p>
<p>#IAF #FlyingOfficer #AdityaSinghBarget #GurjarCommunity #ProudMoment #DRDO #PECChandigarh #NCC #NationalLevelPlayer #Yoga #Football #10CGPA #PanjabUniversity #Chandigarh #IndianAirForce #Inspiration #HardWorkPaysOff #Achievement #GurjarPride #IndianAirForce #GurjarSamaj #SuccessStory</p>
<p>Information source</p>
<p>Roshan Lal Ji</p>
<p>Presentation</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7850" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/12/2025-05-09_18-51-092.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>बाल दिवस</title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/baal-divas/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 15 Nov 2025 01:20:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=7476</guid>

					<description><![CDATA[14 नवंबर 2025 को राष्ट्रीय इंटर कॉलेज नूरनगर में सर्वप्रथम पं. जवाहरलाल नेहरू जी के जन्मदिन के अवसर पर उनके चित्र के सम्मुख प्रधानाचार्य श्री संजीव कुमार नागर, शिक्षक/ शिक्षिकाओं&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>14 नवंबर 2025 को राष्ट्रीय इंटर कॉलेज नूरनगर में सर्वप्रथम पं. जवाहरलाल नेहरू जी के जन्मदिन के अवसर पर उनके चित्र के सम्मुख प्रधानाचार्य श्री संजीव कुमार नागर, शिक्षक/ शिक्षिकाओं और छात्र/छात्राओं द्वारा श्रद्धा सुमन अर्पित किए गए&#8230;</p>
<p>इस अवसर पर प्राइमरी और सीनियर विंग में अलग-अलग प्रकार से चिल्ड्रन डे सेलिब्रेट किया गया &#8230;.</p>
<p>प्राइमरी विंग के बच्चों ने अपने साथ साथ अपने टीचर्स को भी छोटे बच्चों की तरह परफॉर्म करने के लिए मजबूर किया&#8230;.</p>
<p>सीनियर विंग में बच्चों के द्वारा बाल मेले का आयोजन किया गया &#8230;</p>
<p>Children&#8217;s Day की कुछ झलकियां&#8230;.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7488" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-13-444_com.whatsapp-edit-300x171.jpg" alt="" width="300" height="171" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-13-444_com.whatsapp-edit-300x171.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-13-444_com.whatsapp-edit-1024x583.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-13-444_com.whatsapp-edit-768x437.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-13-444_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7489" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-29-057_com.whatsapp-edit-300x224.jpg" alt="" width="300" height="224" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-29-057_com.whatsapp-edit-300x224.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-29-057_com.whatsapp-edit-1024x766.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-29-057_com.whatsapp-edit-768x575.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-29-057_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7490" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-44-456_com.whatsapp-edit-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-44-456_com.whatsapp-edit-300x225.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-44-456_com.whatsapp-edit-1024x768.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-44-456_com.whatsapp-edit-768x576.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-44-456_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7491" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-59-979_com.whatsapp-edit-300x228.jpg" alt="" width="300" height="228" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-59-979_com.whatsapp-edit-300x228.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-59-979_com.whatsapp-edit-1024x777.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-59-979_com.whatsapp-edit-768x583.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-48-59-979_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7492" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-14-535_com.whatsapp-edit-300x224.jpg" alt="" width="300" height="224" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-14-535_com.whatsapp-edit-300x224.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-14-535_com.whatsapp-edit-1024x765.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-14-535_com.whatsapp-edit-768x574.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-14-535_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7493" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-28-700_com.whatsapp-edit-300x226.jpg" alt="" width="300" height="226" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-28-700_com.whatsapp-edit-300x226.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-28-700_com.whatsapp-edit-1024x773.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-28-700_com.whatsapp-edit-768x580.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-28-700_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7494" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-43-591_com.whatsapp-edit-300x223.jpg" alt="" width="300" height="223" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-43-591_com.whatsapp-edit-300x223.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-43-591_com.whatsapp-edit-1024x762.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-43-591_com.whatsapp-edit-768x572.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-43-591_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7495" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-57-582_com.whatsapp-edit-300x226.jpg" alt="" width="300" height="226" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-57-582_com.whatsapp-edit-300x226.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-57-582_com.whatsapp-edit-1024x772.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-57-582_com.whatsapp-edit-768x579.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-49-57-582_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7496" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-23-613_com.whatsapp-edit-300x223.jpg" alt="" width="300" height="223" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-23-613_com.whatsapp-edit-300x223.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-23-613_com.whatsapp-edit-1024x761.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-23-613_com.whatsapp-edit-768x571.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-23-613_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7497" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-45-218_com.whatsapp-edit-300x231.jpg" alt="" width="300" height="231" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-45-218_com.whatsapp-edit-300x231.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-45-218_com.whatsapp-edit-1024x788.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-45-218_com.whatsapp-edit-768x591.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-50-45-218_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /> <img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7498" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-51-03-854_com.whatsapp-edit-300x226.jpg" alt="" width="300" height="226" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-51-03-854_com.whatsapp-edit-300x226.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-51-03-854_com.whatsapp-edit-1024x770.jpg 1024w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-51-03-854_com.whatsapp-edit-768x577.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/11/Screenshot_2025-11-15-03-51-03-854_com.whatsapp-edit.jpg 1080w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p><strong>सूचना स्रोत</strong></p>
<p>श्री संजीव नागर</p>
<p><strong>प्रस्तुति</strong></p>
<p style="text-align: left;"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-7248" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/10/Screenshot_2025-04-26-09-07-03-865_com.android.chrome-edit-1-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/10/Screenshot_2025-04-26-09-07-03-865_com.android.chrome-edit-1-300x230.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/10/Screenshot_2025-04-26-09-07-03-865_com.android.chrome-edit-1-768x590.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/10/Screenshot_2025-04-26-09-07-03-865_com.android.chrome-edit-1.jpg 850w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>भोले रहना कमजोरी नहीं, अपितु मानवता की शक्ति </title>
		<link>https://uljhansuljhan.in/bhole-rahna-kamjori-nahin-apitu-maanavtaa-ki-shakti/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[UljhanSuljhan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 05 Oct 2025 23:33:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Social]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://uljhansuljhan.in/?p=6768</guid>

					<description><![CDATA[भोले रहना कमजोरी नहीं, अपितु मानवता की शक्ति समाज के प्रत्येक कोने में तीन स्पष्ट प्रवृत्तियाँ देखी जा सकती हैं— भोले, चतुर, और शातिर। ये तीनों मानव स्वभाव के तीन&#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h2>भोले रहना कमजोरी नहीं, अपितु मानवता की शक्ति</h2>
<p>समाज के प्रत्येक कोने में तीन स्पष्ट प्रवृत्तियाँ देखी जा सकती हैं— भोले, चतुर, और शातिर। ये तीनों मानव स्वभाव के तीन आयाम हैं, जो किसी भी सामाजिक संरचना की दिशा तय करते हैं।</p>
<p>भोले लोग निष्कपट, सरल और सहज स्वभाव के होते हैं। वे दूसरों की बातों में छिपे छल को पहचानने से अधिक, सच्चे भावों को देखने की आदत रखते हैं। उनके भीतर छल-कपट की बजाय विश्वास और निर्मलता का भाव होता है। लेकिन यही भोलेपन की मासूमियत अक्सर आत्ममुग्ध लोगों का निशाना बन जाती है।</p>
<p>आत्ममुग्ध व्यक्ति अपने प्रशंसा-प्रेम में डूबा रहता है और ऐसे भोले लोगों को अपने विचारों की श्रेष्ठता का भ्रम दे देता है। धीरे-धीरे भोले लोग उसकी ‘विचारधारा’ को पवित्र मानने लगते हैं और अनजाने में उसके अनुयायी बन जाते हैं।</p>
<p>इसके विपरीत, चतुर लोग जीवन की परिष्कृत कला जानते हैं। वे परिस्थिति अनुसार झुकने में संकोच नहीं करते। वे आत्ममुग्ध व्यक्ति की वाहवाही तो करते हैं, पर भीतर ही भीतर उसकी वास्तविकता को समझते भी हैं। उनका लक्ष्य केवल स्वार्थसिद्धि होता है — जहाँ लाभ दिखा, वहीं झुक गए।</p>
<p>शातिर लोग, इन दोनों से अलग, आत्ममुग्धता की प्रवृत्ति को हथियार की तरह प्रयोग करते हैं। वे जानते हैं कि आत्ममुग्ध व्यक्ति को सहलाकर उसका उपयोग किया जा सकता है। अतः वे उसी के साथ रहकर, उसी के प्रभाव से, स्वयं समाज में अपना वर्चस्व स्थापित कर लेते हैं।</p>
<p>आज का कष्ट यह है कि समय के साथ एक झूठा भाव समाज में गहराने लगा है— यह कि भोला व्यक्ति अब बचा ही नहीं। कहा जाने लगा है कि जो भोला दिखता है, वह या तो चतुर है या शातिर। लेकिन यह दृष्टिकोण मानवता के विरुद्ध है। क्योंकि भोलेपन का अर्थ मूर्खता नहीं होता, बल्कि निष्कपटता के साथ विवेकपूर्ण जीवन होता है।</p>
<p>यदि हम आज भी सच्चे, कर्मनिष्ठ और जनहितैषी व्यक्तियों को देखें, तो हमें ऐसे कई उदाहरण मिलते हैं जिन्होंने भोलेपन को अपना बल बनाया और समाज में परिवर्तन की मशाल जलाई।</p>
<p>प्रो. जगदीप छोकर, अहमदाबाद के एक उच्चकोटि के शिक्षक और डीन, जिन्होंने अपने जीवन में किसी पुरस्कार या प्रसिद्धि की लालसा नहीं रखी। उन्होंने अपने भोले पर सतर्क दृष्टिकोण से शिक्षा के क्षेत्र में जो सुधार किए, उनसे न केवल विद्यार्थी, बल्कि पूरा समाज लाभान्वित हुआ। उनका भोलेपन में विश्वास इस बात का प्रमाण था कि सच्चाई के मार्ग पर चलने वाला व्यक्ति कभी अकेला नहीं होता — सत्य उसके साथ चलता है।</p>
<p>इसी प्रकार पद्मश्री श्री ओमप्रकाश गांधी, जिन्होंने शिक्षा के क्षेत्र में हजारों बालिकाओं के जीवन को उजाला दिया। उनके द्वारा स्थापित विद्यालयों ने ग्रामीण अंचल की बेटियों को आत्मनिर्भरता का मार्ग दिखाया। उनकी सरलता ही उनकी सबसे बड़ी शक्ति बनी। वे भोले थे, क्योंकि वे किसी दिखावे की अपेक्षा नहीं रखते थे, और सतर्क थे, क्योंकि वे जानते थे कि समाज परिवर्तन केवल नीतियों से नहीं, संवेदना से आता है।</p>
<p>कृषि क्षेत्र के मार्गदर्शक श्री सेठपाल सिंह ने भी अपने भोलेपन में वही सतर्कता अपनाई, जो धरती अपनाती है। मिट्टी की तरह विनम्र रहते हुए भी उन्होंने कृषकों को आत्मनिर्भरता और वैज्ञानिक कृषि की दिशा दी। उनका दृष्टिकोण नीतिगत नहीं, बल्कि मानवीय था— और यही भोलेपन की सबसे बड़ी शक्ति है।</p>
<p>इन सभी उदाहरणों से यह सिद्ध होता है कि भोले लोग मूर्ख नहीं होते; वे मानवता के संवाहक होते हैं। चतुर और शातिर व्यक्ति भले ही कुछ समय के लिए समाज पर प्रभाव डाल लें, परंतु भोले लोग ही समाज को दिशा देते हैं — क्योंकि वे निःस्वार्थ, पारदर्शी और सत्यनिष्ठ होते हैं।</p>
<p>आज आवश्यकता है कि हम इस भोलेपन को पुनः सम्मान दें, इसे आत्मविश्वास का प्रतीक बनाएं।</p>
<p>भोला रहना आज की सबसे बड़ी चुनौती है, परंतु यदि इस भोलेपन में सतर्कता का विवेक जोड़ दिया जाए, तो यह व्यक्ति को न केवल नैतिक ऊँचाई देता है, बल्कि समाज को भी सजग बनाता है।</p>
<p>भोलेपन को बचाइए — क्योंकि यही मनुष्य की सबसे मौलिक, सबसे मानवीय पहचान है।</p>
<h3>शिक्षक व कवि दयाशंकर शर्मा जी के उद्गार</h3>
<p><strong>भोलेपन को मूर्खता, समझ रहे हैं लोग।</strong></p>
<p><strong>धूर्तपना है विद्वत्ता, सरल हृदयता रोग।।</strong></p>
<p><strong>DAyA shArmA</strong></p>
<p><strong>सूचना स्रोत</strong></p>
<p>शब्दशिल्प</p>
<p><strong>पाठ्य उन्नयन और विस्तार व प्रस्तुति</strong></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-4791" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/07/SAVE_20250709_091407-300x188.jpg" alt="" width="300" height="188" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/07/SAVE_20250709_091407-300x188.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/07/SAVE_20250709_091407-768x480.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/07/SAVE_20250709_091407.jpg 800w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium wp-image-6380" src="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/09/Screenshot_2025-09-04-18-49-09-518_com.android.chrome-edit-2-300x223.jpg" alt="" width="300" height="223" srcset="https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/09/Screenshot_2025-09-04-18-49-09-518_com.android.chrome-edit-2-300x223.jpg 300w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/09/Screenshot_2025-09-04-18-49-09-518_com.android.chrome-edit-2-768x570.jpg 768w, https://uljhansuljhan.in/wp-content/uploads/2025/09/Screenshot_2025-09-04-18-49-09-518_com.android.chrome-edit-2.jpg 922w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
